دانش سرمایه‌گذاری

دانش سرمایه‌گذاری

شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر برعملکرد سرمایه‌گذاران بورس اوراق بهادار تهران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
ساناز خطابی 1
مجید غرقی 2
1 دکتری علوم اقتصادی، استاد مدعو دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دماوند، تهران، ایران
2 تحلیل گر
10.30495/jik.2024.68127.4002
چکیده
در مباحث سرمایه‌گذاری، عوامل موثر بر نوع تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران بسیار حایز اهمیت است. با توجه به فرصت‌های بیشمار سرمایه‌گذاری در ایران و عدم کفایت سرمایه‌گذاری و تمایل سرمایه گذاران، بورس اوراق بهادار می‌تواند نقش سازنده در این زمینه ایفا کند. بنابراین شناسایی عوامل موثر بر موفقیت سرمایه‌گذاران می‌تواند به عنوان نقطه آغازین در جلب سرمایه‌گذاران به شمار آید. هدف از انجام این پژوهش، شناسایی و رتبه‌بندی عوامل موثر بر عملکرد سرمایه‌گذاران در بورس اوراق بهادار تهران بوده است. نوع پژوهش از لحاظ ابزار جمع‌آوری اطلاعات و روش آماری، کیفی و از طریق پرسشنامه صورت گرفته و اجرای آن از نوع تکنیک‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره می‌باشد و از نظر هدف، کاربردی است. جامعه آماری پژوهش، شامل سرمایه‌گذاران فعال در بورس اوراق بهادار تهران است که 20 نفر از خبرگان بازار سرمایه به عنوان نمونه آماری در سال 1400 برای اجرای پژوهش به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شده‌اند. داده‌های پژوهش با استفاده از تکنیک دیمتل و تاپسیس مورد تجزیه و تجلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد بر اساس تکنیک دیمتل، ریسک تغییر مقررات بازار سرمایه، شاخص‌های اقتصادی و سواد مالی، معیارهای تاثیرگذار بر عملکرد سرمایه‌گذاران هستند. همچنین بر اساس رتبه‌بندی زیرمعیارها براساس معیارهای تاثیرگذار نتیجه گرفته شد، عدم احساس نگرانی و تحت‌فشار عصبی‌بودن سرمایه‌گذاران درانجام معاملات، بازده بازارهای موازی بازار سرمایه، عدم طمع در کسب سود و معامله بر اساس تحلیل بنیادی در رتبه‌های اول تا چهارم بر عملکرد سرمایه‌گذاران، تاثیر‌گذار و حائز اهمیت بوده‌اند.
کلیدواژه‌ها
عوامل کلان اقتصادی
عوامل روانی- رفتاری
عوامل سیاسی
عوامل مالی - روش دیمتل و تاپسیس

عنوان مقاله English

Identifying and ranking the factors affecting the performance of investors of Tehran Stock Exchange

نویسندگان English

Sanaz Khatabi 1
Majid Ghoroghi 2
1 PhD in Economics, Teacher, Islamic Azad University, Damavand Branch, Tehran, Iran
2 Analysis
چکیده English

In investment discussions, the factors affecting the type of decision-making of investors are very important. Considering the numerous investment opportunities in Iran and the insufficiency of investment and the willingness of investors, the stock exchange can play a constructive role in this field. Therefore, identifying the factors affecting the success of investors can be considered as a starting point in attracting investors. The purpose of this research was to identify and rank the factors affecting the performance of investors in the Tehran Stock Exchange. The type of research, in terms of statistical method, is qualitative and conducted through a questionnaire, and its implementation is of the type of multi-criteria decision-making techniques. The statistical population of the research includes active investors in the Tehran Stock Exchange, 20 capital market experts were selected as a statistical sample in the year 1400 .The research data were analyzed using the DMATEL and TOPSIS techniques. The findings of the research showed that according to the DMATEL L technique, the risk of changing capital market regulations, economic indicators and financial literacy are the criteria that influence the performance of investors. Also, based on the ranking of the sub-criteria based on the effective criteria, it was concluded that the investors' lack of anxiety and nervous pressure in doing transactions, the efficiency of the parallel markets of the capital market, the lack of greed in gaining profit based on fundamental analysis in the first to fourth ranks on the performance of investors, are influential and have been important

کلیدواژه‌ها English

Macroeconomic factors
Psycho-behavioral factors
Political factors
Financial factors - DMATEL and TOPSIS
ابراهیمی سرو علیا، محمدحسن. باباجانی، جعفر. حنفی زاده، پیام. عباد پور، بهرام. 1395. عوامل تعیین‌کننده رفتار سهامداران جزء در بورس اوراق بهادار تهران بر مبنای مدلسازی معادلات ساختاری. فصلنامه علمی پژوهشی دانش سرمایه‌گذاری.         145-131.
احمدی، داریوش. ندیری، محمد. یزدانی، حمیدرضا. رهنما، روح اله. مهدیخانی، حبیب. 1396. شناسایی و رتبه بندی عوامل رفتاری موثر بر تصمیم گیری سرمایه‌گذاران در بورس اوراق بهادار تهران. سومین کنفرانس بین المللی مدیریت، حسابداری، اقتصاد دانش بنیان با تاکید بر اقتصاد مقاومتی. 18-1.
آسیایی اقدم، لیلا. رحیم زاده، اشکان. فلحی، نعمت. رجائی، یدالله. 1400. انتخاب سبد دارائی سهام مبتنی بر روش اقتصاد رفتاری ( مورد مطالعه بازار بورس تهران). فصلنامه اقتصاد مالی. 189-155.
آقابابائی، محمدابراهیم. علییان، الهام. 1401. بررسی تاثیر احساسات سرمایه‌گذاران بر نقدشوندگی بازار و نوسان آن در بورس اوراق بهادار تهران. نشریه تحقیقات مالی. 80-61.
امینی، محسن. 1401. بررسی تاثیر سواد مالی سرمایه‌گذاران بر نوسانات بازده سهام. نشریه مطالعات اقتصاد، مدیریت مالی و حسابداری. 118-103.
تاجمیرریاحی، حامد. رهنمای رودپشتی، فریدون. 1392. مدلسازی تاثیر تورش‌های رفتاری بر رکود بازار سرمایه براساس رویکرد تفسیری- ساختاری (ISM ). مجله مهندسی مالی و اوراق بهادار. 130-111.
حسینی، سیدعلی. مرشدی، فاطمه. 1398. تاثیر احساسات سرمایه گذاران بر پویایی معاملات بورس اوراق بهادار تهران. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی. 22-1.
خاکساریان، فاطمه. آزادی، کیهان. میربرگ کار، سید مظفر. 1399. شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر تصمیم‌گیری سهامداران جهت سرمایه‌گذاری در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار.29-1.
جلیلوند، ابوالحسن. رستمی نوروزآباد، مجتبی. 1396. تعاملات سواد مالی، احساسات سرمایه‌گذاران، ادراک ریسک و تمایل به سرمایه‌گذاری شواهدی از بوری اوراق بهادار تهران. سال هفتم. شماره 2. فصلنامه علمی پژوهشی دانش سرمایه‌گذاری.        141-169.
جعفری، سلیل. گرکز، منصور. سعیدی، پرویز. معطوفی، علیرضا. 1399. بررسی نقش عوامل روان شناختی و عملکردی بر تمایل به سرمایه‌گذاری و ریسک ادراک شده سرمایه‌گذاران. نشریه علمی دانش مالی تحلیل اوراق بهادار. 62-47.
کرکه‌آبادی، مهدیه. حیدری نظر، آیت‌اله. 1401. واکنش بازار سهام، احساسات سرمایه‌گذار و بازده سهام در دوران کرونا. همایش پژوهش‌های نوین در مدیریت، اقتصاد و حسابداری. 260-232.
کمالی دولت آبادی، محبوبه. نوراله زاده، نوروز. 1400. جایگاه عوامل روان‌شناختی دراقتصاد و رفتار بازار سرمایه. نشریه مطالعات مدیریت و کارآفرینی. 107-82.
کنجکاو فرد، امیررضا. فتحی، سعید. رنجبریان، بهرام.1394. تبیین مدل ریسک ادراک‌شده مشتریان خدمات سرمایه‌گذاری. دو فصلنامه علمی- پژوهشی کاوش‌های مدیریت بازرگانی. 210-191.
گرجی زاده، داود. خانمحمدی، محمد حامد. 1396. بررسی اثر عوامل مالی‌رفتاری بر تصمیات سرمایه گذاران انفرادی. فصلنامه علمی پژوهشی دانش سرمایه گذاری.292-275.
دهقان خاوری، سعید. میرجلیلی، سید حسین. 1398. تعامل ریسک سیستماتیک با بازده سهام در بورس اوراق بهادار تهران. فصلنامه اقتصاد مالی. 282-257.
رحمانی نورزوآباد، سامان. محمدی، اسفندیار. 1398. پیامدهای سواد مالی بر تصمیمات سرمایه‌گذاری و عملکرد سرمایه گذاری. فصلنامه علمی پژوهشی دانش مالی تحلیل اوراق بهادار. 126-113.
رجبی، احسان. تاثیرپذیری تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران نسبت به اخبار غیرواقعی در بورس اوراق بهادار تهران. نشریه سیاست های مالی و اقتصادی. 127-103.
سلیمی، محمد. ابراهیمی شقاقی، مرضیه. مشایخی فرد، فرید. 1400. بررسی تاثیر ویژگی‌های شخصیتی و انگیزه فردی بر تمایل رفتار توده وار سرمایه‌گذاران با نقش تعدیلی تجربه و دانش مالی سرمایه گذاران بورس اوراق بهادار. پژوهش‌های مالی و رفتاری در حسابداری. 20-1.
سیف الهی، راضیه. 1393. بررسی مقایسه‌ای عوامل رفتاری در سرمایه‌گذاری‌های دارایی‌های مالی. پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد گرایش مالی. دانشکده مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز. 270-1.
قربانی بجندی، شهلا. شاهوردیانی، شادی. 1397. عوامل رفتاری موثر بر رفتار سرمایه‌گذاران در فرهنگ‌های مختلف ایران. فصلنامه علمی پژوهشی دانش سرمایه‌گذاری. 132-121.
میرمحمدی صدرآبادی، محمد. شاکریان، حامد. 1398. بررسی نقش سواد مالی و دانش مالی در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران جهت سرمایه‌گذاری. فصلنامه مدیریت کسب و کار.311-335 .
عبدالرحیمیان، محمد حسین. ترابی، تقی. صادقی شریف، سید جلال. دارایی، رویا. شناسایی عوامل موثر بر رفتار تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران حقیقی و ارائه الگوی مرتبط با استفاده از رویکرد تحقیق ترکیبی ( شواهدی از بورس اوراق بهادارتهران). 1398. نشریه علمی پژوهشی مدیریت فردا. 16-1.
عبدلی، قهرمان. حیدری، محمد. 1400. بررسی واکنش نامتناسب سرمایه‌گذاران در بازار سهام ایران. فصلنامه راهبرد مدیریت مالی. 106-87.
محمدی، علی. ستوده، فیروزه. 1393. طراحی و تبیین مدل جامع از عوامل خرد و کلان موثر بر انگیزه سرمایه‌گذاری سهامداران در بورس اوراق بهادار. فصلنامه علمی پژوهشی دانش مالی تحلیل اوراق بهادار. 114-103.
نایب محسنی، شیدا. خلیفه سلطانی، سیداحمد. حجازی، رضوان. 1400. تدوین مدل رفتاری تصمیم‌گیری سرمایه گذاران فردی در بازار سرمایه ایران. مجله تحقیقات مالی. 652-626.
ولیان، حسن. عبدلی، محمدرضا. صفری گرایلی، مهدی. قلیچ لی، جعفر. 1397. تبیین مدل حسابداری ذهنی در انتخاب پرتفوی سهام شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران با رویکرد افق سرمایه‌گذاری.  نشریه علمی دانش مالی تحلیل اوراق بهادار. 108-89.
Baker, S. Churi Yi,A. 2016. The impact of psychological factors on investor s decision making  in malaysian stock market, A case study klang valley and pahang. Procedia economics and finance. 319-328.
Bourezk, Hind. Acha, Nawfal. Barka, Hafid. 2020. Factors Influencing Moroccan Individual Investor Behavior: Survey Evidence. International Journal of Business and Technology Studies and Research. 1-14.
Gupta, Dev, Parikh, Akanksha , Kumar Datta, Tapan. 2021. A multi-criteria decision-making approach to rank the sectoral stock indices of national stock exchange of India based on their performances. National Ecounting Review. 272-292.
Kashif, Rashid. Bin Tarigh, Yasir. Ur Rehman, Mahmoon. 2020. Behavioral errors and stock market investment decisions: recent evidence from pakistan. www.emerald.com/insight/2443-4175.htm.1-17.
Lodhi, S. (2014). Factors influencing individual investor behaviour: An empirical study of city Karachi. Journal of Business and Management, . 68-76.
Logitama, Ainun . Setiawan, Lilik. Hayat, Atma.2021. Control behaviors affecting investment decision making.International Journal of Economics, Business, and Accounting Research (IJEBAR). 278-291.
Parveen, Sh., Satti, Z., Subhan, Q., & Jamil, S. (2020). Exploring market overreaction, investors’ sentiments and investment decisions an emerging stock market. Borsa Istanbul Review . 224-235.
Paule-Vianez, Jessica Gómez-Martínez,Raúl. Prado-Román, Camilo. 2020. A bibliometric analysis of behavioural finance with mapping analysis tools. European research on management and business economic. 71-77.
Sha, N, Yousoof, I. (2021). Behavioral investor types and financial market players in Oman. Journal of Asian Finance, Economics and Business. 285-294.
Shafiee Sardasht, Morteza. Moradi, Mohsen. Rahmani, Hamed. 2014. An empirical study of factors affecting investors’ decisions in the Iranian Stock Market: A combined DEMATEL-ANP approach. The IEB international journal of finance, . 112-149.
Peymany, Moslem. Erza, Amir Hossein. Seifi, Farnaz. Asymmetric Reaction of Investors to Market Risk, Illiquidity Risk, and Credit Risk: Evidence from Tehran Stock Exchange (TSE). Iranian journal of finance. 45-65.