دانش سرمایه‌گذاری

دانش سرمایه‌گذاری

سرریز ریسک فراگیر (سیستمی) بین نفت خام اوپک، شاخص بورس اوراق بهادار تهران و نرخ ارز

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سعید محمدعلی زاده 1
میرفیض فلاح شمس 2
مهرزاد مینویی 3
1 دانشجوی دکتری، گروه مالی، دانشکده مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران .
2 دانشیار، گروه مالی، دانشکده مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه مالی، دانشکده مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ..
10.30495/jik.2025.23817
چکیده
هدف مقاله حاضر طراحی و تبیین مدل سرریز ریسک فراگیر (سیستمی) بین نفت خام اوپک، شاخص بورس اوراق بهادار تهران و نرخ ارز بوده است. در این مطالعه ابتدا با استفاده از شاخص ارزش در معرض خطر شرطی (CoVaR) به محاسبه ریسک فراگیر در بازارهای مالی مورد اشاره پرداخته شده است. در گام دوم با استفاده از روش تغییر رژیم مارکوف با ضرایب متغیر در طول زمان (MS-TVP) سرریز ریسک بین بازارهای مالی بررسی شد. داده های مورد استفاده در این مطالعه در بازه زمانی 06/01/1370 تا 29/12/1399 با تواتر ماهانه بوده است. نتایج بدست آمده بیانگر این بوده است که بین ریسک سیستمی در بازارهای سهام، نفت و ارز یک همبستگی مثبتی وجود داشته است و سرایت ریسک بین این بازارها وجود دارد. در برآورد صورت گرفته مشخص گردید که در رژیم اول (نوسانات پایین) هر متغیری سهم بالایی در توضیح دهندگی خطای ناشی توضیح دهندگی و پیش بینی واریانس در آن بازار داشته است اما در رژیم دوم (نوسانات بالا) این موضوع کاملا متفاوت بوده است. بر اساس برآورد صورت گرفته مشخص گردید که بازار ارز و بازار سهام بیشتر دریافت کننده آثار سرریز بوده اند و در مقابل، شوک های بازار نفت سایر بازارها را متأثر کرده است.با توجه به نتایج بدست آمده می توان بیان کرد وجود تلاطم در بازارهای مالی بستگی به میزان ارتباط آن بازارها با یکدیگر به بازار دیگر منتقل شده و اعمال سیاست های نظارتی منجر به کاهش اثرات بی ثباتی آنها خواهد شد.
کلیدواژه‌ها
ریسک فراگیر
نرخ ارز
بازار سهام
قیمت نفت
ارزش در معرض خطر شرطی

عنوان مقاله English

Systemic risk spillover between OPEC crude oil, Tehran Stock Exchange index and exchange rate

نویسندگان English

Saeed Mohammadalizadeh 1
MirFeiz Fallahshams 2
Mehrzad Minouie 3
1 Phd Student in Finance, Department of Finance, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Finance, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Finance, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

The purpose of this paper is to design and explain the systemic risk spillover model between OPEC crude oil, Tehran Stock Exchange index and exchange rate. In this study, using the Conditional Value at Risk (CoVaR) index, the overall risk in the mentioned financial markets has been calculated. In the second step, the risk spillover between financial markets was investigated using the Markov regime change method with variable coefficients over time (MS-TVP). The data used in this study was from 06/01/2000 to 29/12/2019 with monthly frequency. The obtained results have shown that there is a positive correlation between systemic risk in the stock, oil and currency markets and there is risk contagion between these markets. In the estimation, it was found that in the first regime (low volatility), each variable had a high contribution in explaining the error caused by explaining and predicting the variance in that market, but in the second regime (high volatility), this issue was completely different. Based on the estimation, it was found that the currency market and the stock market were the recipients of the spillover effects, and on the other hand, the shocks of the oil market affected other markets.

کلیدواژه‌ها English

Systemic risk
exchange rate
stock market
oil price
conditional value at risk
  1. بت‌شکن، محمدهاشم و محسنی، حسین (1397)، بررسی سرریز نوسانات قیمت نفت بر بازدهی بازار سهام، دانش سرمایه‌گذاری، 7(25)، 267-284.
  2. جهانگیری، خلیل و حکمتی فرید، صمد (1394)، مطالعه آثار سرریز تلاطم بازارهای سهام، طلا، نفت و ارز، پژوهشنامه اقتصادی، 15(56)، 161-194.
  3. حکمتی فرید, صمد, رضازاده, علی, مالک, علی (1397)، برآورد ریسک سیستمی در بخش‌های مالی اقتصاد ایران (رهیافت ارزش در معرض ریسک شرطی تفاضلی)، فصلنامه علمی مدلسازی اقتصادی, 12(43), 99-122.
  4. خضری، محسن، سحابی، بهرام، یاوری، کاظم و حیدری، حسن (1394)، بررسی اثرات متغیر زمانی تعیین‌کننده‌های تورم: مدل‌های فضا ـ حالت، فصلنامه مدلسازی اقتصادی، شماره 9(30)، صص 25-46.
  5. رستگار، محمدعلی، کریمی، نسرین (1395). ریسک سیستمی در بخش بانکی، فصلنامه مدلسازی ریسک و مهندسی مالی، 1 (1): 19-1.
  6. شاکری, عباس, محمدی, تیمور, جعفری, محمد. (1398). تاثیر نوسانات بازارهای مالی جهانی بر بازار نفت با تاکید بر بحران مالی 2008. پژوهشنامه اقتصادی, 19(74), 1-38.
  7. فلاح شمس، میرفیض و غضنفری، سمیرا (1395)، بررسی ریسک نامطلوب (مقدار ارزش حدی) و بازده در بورس اوراق بهادار تهران با رویکرد ارزش حدی، مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، شماره 7 (27)، صص 137-157.
  8. کریمی، مجتبی، صراف، فاطمه، امام وردی، قدرت اله، باغانی، علی (1398)، همبستگی شرطی پویای نوسانات قیمت نفت و بازار سهام کشورهای حوزه خلیج فارس با تاکید بر سرایت بحران مالی، اقتصاد مالی، 13(49)، 101-130.
  9. کریمی، محمد شریف، حیدریان، مریم، دهقان جبار آبادی، شهرام (1397)، تحلیل اثرات سرریز بین بازارهای نفت و بورس اوراق بهادار تهران در طول مقیاس‌های چندگانه زمانی (با استفاده از مدل VAR-GARCH-BEKK بر پایه موجک)، اقتصاد مالی، 12(42)، 25-46.
  10. محمدی اقدم, سعید, قوام, محمد حسین, فلاح شمس, میرفیض. (1396). سنجش ریسک سیستمی ناشی از شوک ارزی در بازارهای مالی ایران. تحقیقات مالی, 19(3), 475-504.
  11. باوقار, مرتضی, فغانی, مهدی, رنجبر, محمدحسین. (1401). سرریز نوسانات بین قیمت نفت اپک و بازارهای سهام با در نظر گرفتن چرخه های تجاری و شکست ساختاری (مطالعه موردی؛ کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس و ایران). دانش سرمایه‌گذاری, 11(41), 195-218.
  12. Acharya, V, Pedersen, L., Philippon T., and Richardson M., (2010). Measuring Systemic Risk, working paper, New York University, 1-32.
  13. Adrian, T and Brunnermeier, M. K. (2016), CoVaR. American Economic Review, Vol 106 (7), PP 1705-1741.
  14. Aviral Kumar Tiwari, Nader Trabelsi, Faisal Alqahtani, Ibrahim D. Raheem (2020). Systemic risk spillovers between crude oil and stock index returns of G7 economies: Conditional value-at-risk and marginal expected shortfall approaches. Energy Economics.
  15. Billio, M., Getmansky M, Lo A. W, and L. Pelizzon, (2012), Econometric measures of connectedness and systemic risk in the finance and insurance sectors, Journal of Financial Economics. No 104.
  16. Chen, S. S. (2009). Do higher oil prices push the stock market into bear territory? Energy Economics, 32(2), 490− 495.
  17. Gaspar, Vitor (2012), Systemic Risk: Too important to ignore, Conference organized by APB, Lisbon, 3 February 2012.
  18. Giglio, Stefano, Kelly, Bryan, Pruitt, (2016). Systemic risk and the macroeconomy: an empirical evaluation. Journal of Financial Economics. No 119.
  19. Girardi, G., Ergun, A.T., (2013). Systemic risk measurement: multivariate GARCH estimation of CoVaR, Journal of Banking & Finance. 37.
  20. Yun, J., & Moon, H. (2014). Measuring systemic risk in the Korean banking sector via dynamic conditional correlation models. Pacific-Basin Finance Journal, 27, 94–114.