دانش سرمایه‌گذاری

دانش سرمایه‌گذاری

امکان‌سنجی انتشار اوراق‌ بهادار‌اسلامی دائمی‌جهت بهادارسازی بدهی‌های دولت

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
علیرضا آقاجانی 1
مهدی معدن چی زاج 2
علی سعیدی 3
جعفر جمالی 4
حمید رضا کردلوئی 5
1 دانش آموخته رشته مهندسی مالی، گروه مدیریت مالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گرو ه مدیریت مالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار و عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران
4 استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد الکترونیکی، تهران، ایران
5 دانشیار گروه مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و حسابداری، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران
10.22034/jik.2025.23921
چکیده
نابسامانی بدهی بخش عمومی یکی از مهم‌ترین مشکلات دولت است. ازجمله برنامه‌های اصلی دولت گسترش استفاده از ابزارهای مالی اسلامی برای اوراق بهادارسازی بدهی‌ها می‌باشد. در سال‌های اخیر یکی از جدیدترین ابزارهای مالی در کشورهای اسلامی، صکوک دائمی است. در این پژوهش ضمن بررسی ابعاد انتشار صکوک دائمی مبتنی بر شریعت، امکان‌سنجی استفاده از آن برای تبدیل بدهی‌های دولت به اوراق طی فرآیند بهادارسازی مورد مطالعه قرار گرفت. برای ارائه مدل تحقیق از روش مدل‌سازی ساختاری-تفسیری و نرم‌افزارهای PLS و SPSS استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد تمامی عوامل و مولفه‌های انتشار اوراق بهادار دائمی جزء عوامل موثر در انتشار صکوک دائمی می‌باشند و میزان تاثیر انتشار اوراق بهادار دائمی جهت بهادارسازی بدهی‌های دولت 74 درصد و مقدار t، 25/4 تخمین زده شد. لذا می‌توان بیان نمود که امکان‌ انتشار اوراق بهادار دائمی جهت بهادارسازی بدهی‌های دولت وجود دارد.
کلیدواژه‌ها
بدهی بخش عمومی
ابزارهای مالی اسلامی
بهادارسازی
صکوک دائمی

عنوان مقاله English

Feasibility issuing Islamic perpetual bonds for securitization of government debts

نویسندگان English

Alireza Aghajani 1
Mahdi Madanchi Zaj 2
Ali Saeedi 3
Jaafar Jamali 4
HAMIDREZA KORDLOUIE 5
1 Graduated in Financial Engineering, Department of Financial Management, Faculty of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Financial Management, Faculty of Management and Economics, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor and Faculty Member, Islamic Azad University, North Tehran Branch, Tehran, Iran
4 Assistant Professor and Faculty Member, Electronic Department, Islamic Azad University, Tehran, Iran
5 Associate Professor, Department of Financial Management, Faculty of Management and Accounting, Islamshahr Branch, Islamic Azad University, Islamshahr, Iran
چکیده English

Unorganized Public sector debt is one of the most important problems of the government. One of the government's main plans has been to expand the use of Islamic financial instruments to securitize debts and convert them into bonds. One of the newest Islamic financial tools in recent years is the issuance of perpetual Sukuk in Islamic countries. In this research, while examining the dimensions of issuing perpetual Sukuk based on Sharia, the feasibility of using it to convert government debts into bonds during the securitization process has been studied. In the qualitative part of the research, the opinions of academic experts and Islamic jurists and in the quantitative part the opinions of officials and managers of the Ministry of Economic Affairs and Finance, the Central Bank and the Securities and Exchange Organization have been examined. Structural-interpretive modeling method using PLS and SPSS software has been used to present the research model. The results of the research indicate that all the factors and components of the issuance of permanent securities are among the effective factors in the issuance of perpetual Sukuk. The impact of issuing perpetual securities to securitize government debts is estimated at 74% and the value of t is 4.25. Therefore, it can be stated that it is possible to issue perpetual securities to securitize government debts.

کلیدواژه‌ها English

Public Debt
Islamic Financial Instruments
Securitization
Perpetual Sukuk
  • ابراهیمی, مریم. (1389). نقش صکوک در تأمین مالی پروژه هاو تأملی بر قوانین و مقررات حاکم بر آن. مجله پژوهشهای حقوقی, 367 - 396.
  • اعتصامی, سیدامیرحسین. (1396). بررسی فقهی انتشار اوراق بهادار اسلامی قابل تمدید (با تاکید بر اوراق مشارکت، اجاره، مرابحه، سلف و اسناد خزانه اسلامی). تحقیقات مالی اسلامی, 163-190.
  • اکبری, محسن، ابراهیم پورازبری, مصطفی، هوشمند چایجانی، میلاد. (1394). بررسی تاثیر به گرایش کارافرینی و دوسوتوانی نواوری بر عملکرد صادراتی محصولات جدید با تعدیل گری شدت نواوری محصول در صنعت خودروسازی. نشریه علمی پژهشی مدیریت نواوری, صص:86-106.
  • تسخیری, محمدعلی. (1397). مبانی شرعی اوراق بهادار اسلامی (صکوک). فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی(شماره 27), 8 - 22.
  • توحیدی, محمد، یارمحمدی، رضا. (1398). نوع شناسی و طبقه بندی اوراق بهادار اسلامی (صکوک) از منظر معیارهای گوناگون. فصلنامه علمی اقتصاد و بانکداری اسلامی(شماره 28), 41 - 76.
  • توحیدی, محمد، حکیمیان, مهدی، احمدوند, خلیل الله. (1399). بررسی و تحلیل فقهی ساختار صکوک بدون سررسید در بازار سرمایه. دوفصلنامه علمی مطالعات اقتصاد اسلامی( شماره اول، پیاپی 26), 371 - 401.
  • توحیدی, محمد. (1395). بررسی و تبیین کاربرد انواع صکوک جهت توسعه زیارتی شهر مقدس قم. فصلنامه علمی – ترویجی اقتصاد و بانکداری اسلامی(شماره چهاردهم), 131 - 154.
  • توحیدی, محمد، کاوند, مجتبی، اعتصامی, امیرحسین. (1393). طبقه بندی اوراق بهادار اسلامی (صکوک). مرکز پژوهش، توسعه و مطالبات اسلامی سازمان بورس و اوراق بهادار, 59 - 77.
  • جمشیدی, ندا، برزانی, محمد واعظ، ابراهیمی, بهنام. (1395). تحلیل آثار اقتصاد کلان اوراق بهادارسازی در نظام بانکی جمهوری اسلامی ایران. معرفت اقتصاد اسلامی, 25.
  • حسن زاده, علی، فوزمسلمیان, مسعود. (1396). ارزیابی عملکرد بازار اوراق اسلامی صکوک در خلال بحران مالی جهان. مجله تازه های اقتصاد, 54 - 68.
  • حسینی, سیدعلی، حکمت, هانیه، کاشف, معصومه. (1392). نقش صکوک اجاره و اوراق مشارکت در تامین مالی شرکتها. مجله پژوهش جسابداری دوره دوم, 1 - 26.
  • رسولی, بهمن. (1395). کارکردهای ابزار مالی اسلامی (صکوک اسلامی). مجله حسابرس, 46 - 52.
  • رفیعی, حامد، غزنوی, شیوا، صالح, ایرج. (1396). بررسی عوامل موثر بر انتشار دی اکسید کربن در ایران؛ با تاکید بر آثار بیانیه 21 ریو. پژوهش های محیط زیست, 153 - 164.
  • زارعی, ژاله. (1397, بهمن). ساماندهی بدهی‌های دولت به بانکها. دوماهنامه تازه های اقتصاد, 41-43.
  • سروش, ابوذر. (1387). اوراق مشارکت رهنی ابزاری نوی در تامین مالی بانکها. اقتصاد اسلامی, 163-186.
  • سعدوندی, علی. (1397, اسفند). مهار تورم ۵۰ ساله با ایجاد عملیات بازار باز. سیمای بانکداری, 14.
  • شعبانی, احمد. (1391). قابلیت اوراق بهادار اسلامی در مهار تورم به عنوان ابزار سیاستی. نشریه اقتصاد اسلامی(شماره 43), 11 - 33.
  • صالح آبادی, علی، فدایی نژاد, محمد اسماعیل، جوشن, ابراهیم. (1397). اثر انتشار صکوک بر بازده تعدیل شده با ریسک و ارزش معاملات سهام. فصلنامه تحقیقات مالی(دوره 20 شماره 4), 428 - 444.
  • صالح, ایرج و همکاران. (1388). بررسی رابطه علیت بین تولید ناخالص داخلی و حجم گازهای گلخانه ای در ایران. اقتصاد کشاورزی و توسعه, 66.
  • صیادی, سعید، محمدی, مرضیه، نیک پور, امین. (1391). بررسی رابطه بین مدیریت استعداد و رضایت شغلی کارکنان در ستاد مرکزی صندوق تأمین اجتماعی. فرآیند مدیریت توسعه،
  • عباسیان, مریم، شرعیاتی, عباس. (1398). ارزیابی مطلوبیت انتشار اوراق صکوک در مقایسه با سایر روش های تأمین مالی درشرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار. دومین کنفرانس بین المللی پژوهش های نوین در اقتصاد و حسابداری. تهران.
  • علی عصار, نرگس. (1392). بررسی انواع صکوک در بانکداری اسلامی. مجله اقتصادی (شماره 4), 21 - 32.
  • فالمر, رابرت، کانگر، جی. (1387). استعدادیابی و جانشین پروری: رویکردها و روش های پرورش مدیران در شرکت های پیشرو جهان، ترجمه: بهزاد ابوالعلایی،. انتشارات رسا.
  • موسویان, سید عباس. (1392). ابزارهای مالی اسلامی. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  • موسویان, سیدعباس، پیوستی, اکبر. (1393). آسیب شناسی انتشار صکوک اجاره در بانک های ایران. فصلنامه پژوهش ها و سیاست های اقتصادی(شماره 69), 151 - 178.

 

 

فهرست منابع انگلیسی

 

  • Al-musili, A. (2015). Al-Ikhtiyar li Ta’Til al-Mukhtar. Beirut: Dar al-Fikr al-Arabi, 3.
  • (2008). Strategic human resource management : 4th Edition. London.
  • Benz, E. T. (2009). Modeling the price dynamics of CO2 emission allowances. Energy Economics, 31.
  • Böhringer, C. (2005). On the design of optimal grandfathering schemes for emission allowances. European Economic Review, 49.
  • Chen, J. (2019, may 14). Investopedia. Retrieved from Dotdash publishing family: https://www.investopedia.com
  • Convery, F. J. (2007). Market and Price Developments in the European Union Emissions Trading Scheme. Review of Environmental Economics and Policy.
  • Fitri, Ellias; Ramadhan, Muhammad; Muhammad, Haron Nasir; Kadir, Ahmad Firdaus; Nur Hidayah, Salim;. (2016). Perpetual Sukuk a preliminary shariah assessment. ISRA International journal of islamic Finance, 8, 125 - 161.
  • (2018). Sukuk Report. International Islamic Financial Market.
  • Lahsana,A . Hassan, K.M and Ahmad, R. (2018). Forward Lease Sukuk in Islamic Capital Markets. Switzerland: Palgrave Macmillan.
  • Mishkin, F. (2013). the Economics of Money, Banking, and Financial Markets. 10th Edition, Princton: Prentice Hall, 156-189.
  • Muhd Ramadhan Fitri Ellias and colleagues. (2016). Perpetual Sukuk: A preliminary shariah assessment. ISRA International Journal of Islamic Finance, 125.
  • Qudamah, I. (1994). Al-Kafi. Beirut: Dar al-Kutub al-IImiyyah.
  • Saadi, D. (2018). ADIB raises Dh1bn through rights issue and closes $750m sukuk. Retrieved from https://www.thenational.ae/business/banking/adib-raises-dh1bn-through-rightsissue-and-closes-750m-sukuk-1.779182 [Accessed on 31 Ju
  • Sairally, B.S., Muhammad & Mustafa. (2013). Instruments for Meeting Capital Adequacy Requirements under Basel III: A Shariah Perspective. ISRA Research, 286 - 309.
  • Schaffner, B. (2010). A Valuation Framework for Pricing Hybrid Bonds. Law and Social Sciences.
  • Smith, L. (2019, jun 25). perpetual-bonds-overview. Retrieved from www.investopedia.com: https://www.investopedia.com/articles/investing/082313/perpetual-bonds-overview.asp
  • Supervision, B. C. (2010 - 2011). Basel III: A Global Regulatory Framework for More Resilient Banks and Banking Systems. Switzerland: Bank for International Settlements.
  • World Bank. (2007). Developing the Government Domestic Debt Market: From Diagnostics to Reform Implementation.
  • World Bank and International Monetary Fund. (2001). Developing Government Bond Markets: A Handbook . World Bank Publications .