دانش سرمایه‌گذاری

دانش سرمایه‌گذاری

بررسی تأثیر شاخص ادراک فساد، شاخص رشد اقتصادی و شاخص آزادی اقتصاد بر بهره وری در سیستم بانکی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سید مجید کوچکی
رحمان دوستیان
ارسلان چمن گرد خرم آبادی
استادیار گروه حسابداری، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران
10.22034/jik.2025.24214
چکیده
امروزه بهره وری در صنعت بانکداری از مهمترین مطالب مورد بررسی در تحقیقات مالی و اقتصادی می باشد. لذا در این پژوهش ابتدا به محاسبه‌ی بهره وری کلیه‌ی بانک‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار ایران در بازه زمانی بین سال‌های 1397 تا 1402 پرداخته ایم. این برآورد با استفاده از مدل ارائه شده توسط ایگنر و همکارانش (1977) صورت پذیرفته است. سپس با استفاده از مدل ارائه شده توسط شریوز و داهل(1992)، کی وان و ایزنبرگ(1997) و آلتونباس و همکارانش(2007) با استفاده از روش رگرسیون حداقل مربعات تعمیم یافته به بررسی رابطه موجود بین شاخص ادراک فساد، شاخص رشد اقتصادی و شاخص آزادی اقتصادی با بهره وری بانک‌ها در ایران پرداخته ایم. نتایج به دست آمده از این پژوهش به وضوح نشان می‌دهد که میان شاخص ادراک فساد و بهره وری بانکی رابطه معناداری وجود دارد لیکن شاخص رشد اقتصادی و آزادی اقتصادی بر بهره وری بانکی در ایران بی تأثیر است. داده‌های حاصل از این پژوهش حاکی از معنادار بودن مدل ارائه شده در سنجش متغیرها می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
شاخص ادراک فساد، شاخص رشد اقتصادی، شاخص آزادی اقتصادی،بهره وری بانکی

عنوان مقاله English

Investigating the Impact of Corruption Perception Index, Economic Growth Index, and Economic Freedom Index on Productivity in the Iranian Banking System

نویسندگان English

seyed majid koocheki
Rahman Doostian
Arsalan Chamangard Khorramabadi
Assistant Professor of Department of Accounting, Khorramabad Branch, Islamic Azad University, Khorramabad, Iran
چکیده English

Today, Productivity in the banking industry is one of the most important topics studied in financial and economic research.In this study, we first calculated the productivity of all banks listed on the Iranian Stock Exchange between 2018 and 2023. Various factors can affect productivity in companies and organizations. Among these factors, the corruption perception index, the economic growth index, and the economic freedom index are some of the factors that can play an important role in productivity. In this study, an estimate was made using the model presented by Eigner et al. (1977). Then, using the model presented by Shrews and Dahl (1992), Kay Van and Eisenberg (1997), and Altonbas et al. (2007), we examined the relationship between the corruption perception index, the economic growth index, and the economic freedom index with the productivity of banks in Iran using the generalized least squares regression method. The results of this study clearly show that there is a significant relationship between the corruption perception index and banking efficiency, but the economic growth and economic freedom indices have no effect on banking efficiency in Iran. The data from this study indicate that the presented model is meaningful in measuring the variables.

1.                   پناهیان، حسین و آبیاک، حسن (1392) "بررسی تأثیر ریسک بر کارایی بانکها با استفاده از محاسبه کارایی به روش تحلیل پوششی داده ها"، تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 1392، شماره 17، صص 68-85
2.                   خداداد کاشی، فرهاد و محمدرضا حاجیان، ارزیابی کارایی هزینه­ای در صنعت بانکداری ایران بین سالهای 1386-1380، فصلنامه علمی پزوهشی برنامه ریزی و بودجه،1392، شماره 1، صص 3-24
3.                   سلگی، محمد و طالبی،محمد. (1395)  "بررسی رابطه بین ریسک و کفایت سرمایه"، فصلنامه پژوهشهای پولی بانکی، 1395، دوره نهم، شماره 30، صص 513-543
4.                   سید نورانی، سید محمدرضا. امیری، حسین . و محمدیان، عادل. (1391) "رابطه علیت بین سرمایه بانک و سودآوری با تاکید بر جنبه نظارتی ساختار سرمایه"، پژوهشهای رشد و توسعه اقتصادی، 1391، دوره دوم، شماره 6، صص 11-44
5.                   سید نورانی، سید محمدرضا، عباس شاکری، امیرخادم علیزاده و رضا وفایی یگانه، سنجش شاخص های بهره وری بانک های منتخب نظام بانکداری بدون ربای جمهوری اسلامی ایران (با تاکید بر کارایی و اثربخشی)، فصلنامه پژوهشهای اقتصادی، 1397، سال هجدهم، شماره 70، صص 207-185
6.                   کیوان بنه کهل، محمود و شفیعی نجف آبادی، امیر حسین. (1402) "بررسی و مقایسه شاخص‌های ادراک فساد، تراز تجاری، سهولت انجام کسب‌وکار، سرمایه‌گذاری خارجی و نوسانات صادراتی در کشورهای عضو سازمان شانگهای"، مدیریت بازاریابی هوشمند مهر 1402، دوره چهارم - شماره 3 صص 78 تا 99
7.                   محمدی،معبود. عبدلی، قهرمان. عباسیان، عزت اله و ارائی، مهدی (1403)" شاخص فساد مالی در ایران،رویکرد نظریه محرومیت"فصلنامه مطالعات اقتصادی کاربردی ایران،دوره 13 شماره 49
8.                   ولی زاده زنوز، پروین، بررسی بهره وری در اقتصاد ایران، مجموعه پژوهشهای اقتصادی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1384، شماره24
9.                  Altunbas, Y., Carbo, S., Gardener, E.P.M & Molineux, P. Examining the relationship between capita, risk and efficiency in European Banking . 2007. European Financial Management, 13(1), 49-70
10.             Editz, T., I. & Perraudin, W. The impact of capital requirements on U.K bank behaviour’. Reserve bank of New York Policy Review, 1997. vol.4 (3) ,pp15-22
11.             Fiordelisi, F. & Marquez-Ibanez, D. and Molyneux, P. Effciency and risk in European banking. Journal of Banking and Finance,Elsevier. 2010, vol. 35(5): 1315-1326
12.             Guo,Yi. Jinsong, Hu. Yue,Dou. Shuyi, Lin.(2025) " Can ESG rating help shape enterprises' new-quality productivity? Evidence from China" International Review of Economics & Finance Volume 104, December 2025, 104654
13.             Jing Ma , Jianmin He , Xiaoxing Liu , Chao Wang. Diversification and systemic risk in the banking system. 2019. Chaos, Solitons and Fractals 123,pp 413–421   
14.             Kwan, S. And Eisenbeir, R., Bank risk, capitalization and operating efficiency. Journal of Banking and Finance, 1997.  Vol.12 (2 and 3), pp.117-31
15.             Mosko, A. & Anilda Bozdo, Modeling the relationship between bank efficiency, capital and risk in Albanian banking system, Procedia Economics and Finance, 2016, 39 , 319 – 327
16.             Manthos Delis  , Iosifidi . M, G. Tsionas. M , Endogenous bank risk and efficiency, European Journal of Operational Research , 2017 ,260, 376–387
17.              Peltzman, S., Capital investment in commercial banking and its relationship to portfolio regulation. Journal of Political Economy, 1970. Vol.78(1), pp1-26.
18.             Sousa Emmanuel de Abreu, Herbert Kimura, Vinicius Amorim Sobreiro.(2019)"What is going on with studies on banking efficiency".Research in International Business and Finance 47.pp 195–219
19.  Transparency International. (2018). Corruption perceptions index. http://www. transparency.org/cpi2014/result
20.              Yilmazkuday, Hakan. (2025) " Stock market development and economic growth: The role of institutional quality" Borsa Istanbul Review
21.              Yong Tan, Christos Floros.. Risk, competition and efficiency in banking: Evidence from China, 2018, Global Finance Journal 35,pp 223–236
22.              Zha, Jinlian. (2025) " New quality productivity, optimization of internal audits in commercial banks, and intelligent collaboration" Finance Research Letters Volume 86, Part C, December 2025, 108579