دانش سرمایه‌گذاری

دانش سرمایه‌گذاری

ارائه مدل تبیین رابطه مؤلفه‌های هوش هیجانی و قضاوت اخلاقی حسابرس با در نظر گرفتن ویژگی شخصیتی وظیفه‌شناسی (مسئولیت‌پذیری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد شفائی قره کوشن 1
فائق احمدی 2
حمیدرضا کرد لویی 3
محمد حامد خان محمدی 4
طاهره محمودیان دستنائی 5
1 دانشجوی دکتری حسابداری، واحد پردیس بین المللی قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران.
2 . استادیار گروه حسابداری و مالی، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران
3 . دانشیار گروه حسابداری و مالی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اسلامشهر، اسلامشهر، ایران
4 . دانشیار گروه حسابداری، واحد دماوند، دانشگاه آزاد اسلامی، دماوند، ایران.
5 استادیار گروه روانشناسی، واحد بهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بهشهر، ایران
10.30495/jik.2024.75987.4434
چکیده
زمینه: هدف از پژوهش حاضر ارائه مدل تبیین رابطه مؤلفه‌های هوش هیجانی و قضاوت اخلاقی حسابرس با در نظر گرفتن ویژگی شخصیتی وظیفه‌شناسی است، روش: روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی است. هوش هیجانی به‌عنوان متغیر مستقل و قضاوت اخلاقی به‌عنوان متغیر وابسته است. همچنین ویژگی شخصیتی وظیفه‌شناسی به‌عنوان متغیر تعدیل گر در نظر گرفته شده است. جامعه آماری شامل حسابرسان عضو جامعه حسابرسان رسمی ایران و نیز شاغل در سازمان حسابرسی در سال 1399 است. تعداد کل حدود 1400 نفر و تعداد افراد نمونه 385 نفر است. روش نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده است برای سنجش قضاوت اخلاقی از سناریو استفاده شد و برای سنجش هوش هیجانی و ویژگی شخصیتی حسابرس از پرسشنامه گلمن و پنج عاملی نئو استفاده شد. د رنهایت برای تحلیل نتایج از مدل ساختاری با نرم‌افزار کوواریانس محور Smart pls بهره گرفته شد.
یافته‌ها: نتایج نشان داده شد وظیفه‌شناسی به‌عنوان متغیر تعدیل گر در رابطه بین قضاوت اخلاقی حسابرس و هوش هیجانی تأثیرگذار بوده است و همه تعامل‌ها به جزء مؤلفه مهارت اجتماعی معنادار برآورد گردید. نتیجه‌گیری: وظیفه‌شناسی موجب افزایش عینیت حسابرس و در نتیجه کاهش رفتارهای غیراخلاقی می‌شود. توصیه می‌شود کارفرمایان زمان گزینش از ابزارهای سنجش شخصیتی استفاده کنند.
کلیدواژه‌ها
قضاوت اخلاقی
وظیفه‌شناسی (مسئولیت‌پذیری)
هوش هیجانی
حسابرس

عنوان مقاله English

Presenting a model to explain the relationship between the components of emotional intelligence and the auditor's moral judgment, taking into account the character trait of conscientiousness (responsibility)

نویسندگان English

Mohammad Shafaei Qarekushan 1
faegh ahmadi 2
hamidreza kordlouie 3
mohammadhamed Khanmohammadi 4
Tahereh Mahmoudiyan Dastnaei 5
1 PhD. Candidate of Accounting, Qeshm Branch, Islamic Azad University, Qeshm, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Accounting and Finance, Qeshm Branch, Islamic Azad University, Qeshm, Iran
3 Associate Professor, Department of Accounting and Finance, Islamic Azad University, Eslamshahr Branch, Eslamshahr, Iran.
4 Associate Professor, Department of Accounting, Damavand Branch, Islamic Azad University, Damavand, Iran.
5 Assistant Professor, Department of Psychology, Behshahr Branch, Islamic Azad University, Behshahr, Iran.
چکیده English

Background: The aim of the current research is to provide a model to explain the relationship between the components of emotional intelligence and auditor's moral judgment, taking into account the character trait of conscientiousness.
Method: The descriptive research method is correlational. Emotional intelligence is the independent variable and moral judgment is the dependent variable. Also, the personality trait of conscientiousness has been considered as a moderating variable. The statistical population includes auditors who are members of the official auditors society of Iran and also working in the audit organization in 2019. The total number is about 1400 people and the number of sample people is 385 people. The random sampling method is simple, scenario was used to measure moral judgment, and Golman and Neo's five-factor questionnaire were used to measure auditor's emotional intelligence and personality. In Renheit, the structural model with Smart pls covariance software was used to analyze the results. Findings: The results showed that conscientiousness as a moderating variable was effective in the relationship between the auditor's moral judgment and emotional intelligence, and all interactions were estimated to be significant as part of the social skill component. Conclusion: Conscientiousness increases the auditor's objectivity and as a result reduces unethical behaviors. It is recommended that employers use personality assessment tools during selection.

کلیدواژه‌ها English

moral judgment
conscientiousness (responsibility)
emotional intelligence
auditor
  1. آراوند, حاجیها, کردلوئی, خانمحمدی, محمد حامد, & محمودیان. (2023). ارائه مدل اثر انواع سبک های تصمیم گیری بر مدیریت سود مبتنی بر سناریو با در نظر گرفتن پنج عامل شخصیتی نئو در مدیران مالی. حسابداری مدیریت, 15(55), 62-81.‎
  2. برادران حسن‌زاده، رسول، فتاحی اصل، بهرام و سودا ابوالحسن زاده، (1391). بررسی تأثیر تیپ‌های شخصیتی حسابرسان بر محتوای گزارش حسابرسی، فصلنامه علمی و پژوهشی دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، سال دوم، شماره ششم، صص: 99-89.
  3. خواجوی، شکرالله، کرمانی، احسان، (1400)، ویژگی‌های شخصیتی مؤثر بر تسهیم دانش در مؤسسات حسابرسی با رویکرد معادلات ساختاری، پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، سال سیزدهم، شماره 50، صص: 01-32.
  4. شاهد حسین, خان محمدی, محمدحامد, & محمودیان دستنایی. (2019). تبیین رابطه هوش هیجانی با انواع شیوه های مدیریت سود با تأکید برخود شیفتگی مدیران. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت, 8(32), 273-284.‎
  5. گروسی فرشی، محمد تقی، (1380)، رویکردی نوین در ارزیابی شخصیت (کاربرد تحلیل عاملی در مطالعات شخصیت)، چاپ اول، تبریز: نشر دانیال و جامعه پژوه.
  6. گودرزی، سعید، حاجی‌ها، زهره، (1396)، رابطۀ ویژگی‌های شخصیتی با شکل‌گیری قضاوت اخلاقی، نشریه اخلاق در علوم و فناوری، دوره 12، شماره 4، صص: 167-173.
  7. محجوب، حسن، نادری، ابوالقاسم، خرازی، کمال، انتظاری، یعقوب، (1395)، بررسی عوامل مؤثر بر تصمیم‌گیری‌های استراتژیک مالی در دانشگاه تهران، فصلنامه انجمن آموزش عالی، شماره 2، صص: 81-111.
  8. میرزازاده, یزدانی, خان محمدی, محمد حامد, & محمودیان دستنائی. (2023). بررسی نقش میانجیگری عوامل موثر بر رفتار (ریسک پذیری، اعتماد به نفس و تفکر استراتژیک) در رابطه بین هوش هیجانی و کیفیت قضاوت و تصمیم گیری سرمایه گذاران. دانش سرمایه‌گذاری, 12(48), 637-670.‎
  9.  
  10. Abdolmohammadi, M.J., and Baker, C.R., (2006), Accountants value preferences and moral reasoning, Journal of Business Ethics, 69(1), pp: 11-25.
  11. Abdo, M., Feghali, K., & Zgheib, M. A. (2022). The role of emotional intelligence and personality on the overall internal control effectiveness: applied on internal audit team member's behavior in Lebanese companies. Asian Journal of Accounting Research, 7(2), 195-207.
  12. Ala’a Zuhair Mansour, A. A., & Popoola, O. M. J. (2020). The personality factor of conscientiousness on skills requirement and fraud risk assessment performance. International Journal of Financial Research, 11(2), 405-415.
  13. Anugerah, R., Sari, R. N., Primadona, E., (2014), Personal Characteristics and Quality of Audit Work: Study on Regional Internal Audit Bodies in Indonesia, International Accounting Business Conference.
  14. Bar-On, R., (2006), the Bar-On model of emotional-Social intelligence (ESI), Psicothema, 18, pp: 13-25.
  15. Cervone, D., Pervin, L. A., (2020), Personality psychology, Wiley Publisher. ‏
  16. Chuang, S., Cheng, Y., Chang, C., Chiang, Y., (2013), the Impact of Self-Confidence on the Compromise Effect, International Journal of Psychology, 48(4), PP: 660-75.
  17. Cilliers, S. (2023). Emotional intelligence as a key driver of the formation of professional scepticism in auditors. South African Journal of Business Management, 54(1), 3654.
  18. Cook, G. L., Bay, D., Visser, B., Myburgh, J. E., Njoroge, J., (2011), Emotional intelligence: The role of accounting education and work experience, Issues in Accounting Education, 26 (2), pp: 267-286.
  19. Chen, Y. H., Wang, K. J., & Liu, S. H. (2023). How Personality Traits and Professional Skepticism Affect Auditor Quality? A Quantitative Model. Sustainability, 15(2), 1547.
  20. Daff, L., Lange, P, D., (2012), A comparison of genetic skills and emotional intelligence in accounting education, Issues in Accounting Education, 27 (3), pp: 627-645.
  21. Dickerson, C., (2019), Ethical Decision-Making in Public Accounting, PhD thesis, Claremont California.
  22. Goleman, D., (2020), Emotional intelligence, Bloomsbury Publishing.
  23. Groth-Marnat, G. E., (2000), Neuropsychological assessment in clinical practice: A guide to test interpretation and integration, John Wiley & Sons, Inc.
  24. Hu, C., Parmod, C., and Elaine, E., (2013), the Effect of National Culture, Acculturation, and Education on Accounting Judgments: A Comparative Study of Australian and Chinese Culture, Journal of International Accounting Research: Fall, 12(2), PP: 51-77.
  25. Latan, H., Chiappetta Jabbour, C. J., Lopes de Sousa Jabbour, A.B., (2019), Ethical Awareness, Ethical Judgment and Whistleblowing: A Moderated Mediation Analysis, Journal of Business Ethics, 155 (1), pp: 289-304.
  26. Mirza Aghaei, M., Khodarahmi, B., Jabbary, H., Arabzadeh, M., & Alipour, M. (2023). Investigating the effect of emotional intelligence on the relationship between self-interpretation and auditor objectivity. International Journal of Nonlinear Analysis and Applications, 14(3), 261-272.
  27. Oxner, M. M., (2020), is ethical judgment is dimension of auditor expertise? PhD thesis, Edmonton Alberta UN.
  28. Pohling, R., Bzdok, D., Eigenstetter, M., Stumpf, S., Strobel, A., (2016), what is Ethical Competence? The Role of Empathy, Personal Values, and the Five-Factor Model of Personality in Ethical Decision-Making, Journal of Business Ethics, 137 (3), pp: 449-474.
  29. Schinkel, A., de Ruyter, D. J., (2017). Individual Moral Development and Moral Progress, Ethical Theory and Moral Practice, 20 (1), pp: 121-136.
  30. Sila, M., Bambang, S., Zaki, B., Aulia Fuad, R., (2016), The Effect of Knowledge and Experience on Professional Auditor’s Judgment: Study on State Auditor in Indonesia, International Journal of Management and Administrative Sciences (IJMAS), 3(10), pp: 98-106.
  31. Shafaei Qarekushan, M., Ahmadi, F., KORDLOUIE, H., Khanmohammadi, M., & Mahmoodiyandastnaee, T. (2024). A Model for the Effect of Emotional Intelligence Components on Auditor's Ethical Judgment by‎ Considering the Personality Trait of Extraversion. International Journal of Finance & Managerial Accounting, 9(33), 113-128.
  32. Spielthenner, G., (2005), Consequentialism or deontology? Philosophia, 33(1), pp: 217-235.
  33. Yang, L., Brink, A. G., Wier, B., (2018), the impact of emotional intelligence on auditor judgment, International Journal of Auditing, 22(1), pp: 83-97.