انجمن مهندسی مالی ایران دانش سرمایه‌گذاری 2322-5777 14 55 2025 09 23 A model for adaptive risk aversion preferences in portfolio optimization and prospect theory ارائه مدل تغییرات ترجیحات ریسک‌گریزی افراد با بکارگیری بهینه‌سازی سبد دارایی‌ها در قالب تئوری چشم‌انداز 297 319 23601 10.30495/jik.2025.23601 FA روح اله مهرعلیزاده شیادهی گروه مهندسی مالی، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران. حسین دیده خانی گروه مهندسی مالی، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران 0000-0001-6165-0128 علی خوزین گروه حسابداری، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران آرش نادریان گروه حسابداری، واحد علی آباد کتول، دانشگاه آزاد اسلامی، علی آباد کتول، ایران Journal Article 2022 03 31 In this research, we will present a model of adaptive risk aversion by reference point in prospect theory. We funded many theoretical and researches are shown risk aversion is dependent on wealth. We used the out coming wealth from a portfolio optimization determine as the investor's reference point. Compatibility of the reference point with the wealth of portfolio performance at the end of the investment period is a measure to determine new risk aversion. After proposing an adaptive risk aversion measure, the model was implemented for 35 shares of the Tehran Stock Exchange market plus a risk-free asset during 7 investment periods, and finally, by solving the model and applying the genetic algorithm, the adaptive risk aversion was calculated. این پژوهش با بهره‌گیری از مدل ادغامی بهینه‌سازی پورتفوی، تئوری چشم‌انداز و روشهای بهینه‌سازی فرا ابتکاری به ارائه مدلی برای تخمین تغییرات سطح ریسک‌گریزی پرداخته تا خروجیِ مدلهای بهینه‌سازی هرچه بیشتر منطبق بر ترجیحات سرمایه‌گذاران از تبادل میان ریسک و بازده قرار گیرد. ابتدا با بررسی ادبیات تحقیق، عوامل موثر بر ریسک‌گریزی شناسایی و با استفاده از تعریف ریسک‌گریزی انطباق یافته وابسته به ثروت و تعیین نقطه مرجعی که سرمایه‌گذار بر اساس آن اقدام به شناسایی سود و زیان سرمایه‌گذاری خود می‌نماید، میزان انطباق نقطه مرجع را با عملکرد پورتفوی محاسبه و بر اساس آن ریسک‌گریزی انطباق یافته سازگار با زمان معرفی گردید. جهت تعیین نقطه مرجع سرمایه‌گذار، ثروت حاصل از بهینه‌سازی پورتفوی را بکار گرفتیم. در ادامه مدل برای 35 سهم از بازار بورس اوراق بهادار تهران به همراه یک دارایی بدون ریسک طی 7 دوره‌ی سرمایه‌گذاری پیاده‌سازی شده و در ادامه با حل مدل و بکارگیری الگوریتم ژنتیک انطباق یافته، تغییرات ریسک‌گریزی محاسبه گردید. نتایج اجرای مدل نشان داد با افزایش ثروت از نقطه مرجع ریسک‌گریزی کاهش و با کم شدن ثروت، ریسک‌گریزی افزایش می‌یابد که منطبق بر نظریه چشم‌انداز کانمن و تورسکی می‌باشد. http://www.jik-ifea.ir/article_23601_b96f540007bf630f2e84ef707fdc3dfa.pdf