دانش سرمایه‌گذاری

دانش سرمایه‌گذاری

طراحی و تدوین الگوی فناوری مالی اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
مجتبی صدیقی 1
فریدون رهنمای رودپشتی 1
شادی شاهوردیانی 2
سعید فراهانی فرد 3
مهدی معدن چی زاج 4
1 گروه مهندسی مالی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهر قدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه اقتصاد اسلامی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه قم، قم، ایران
4 گروه مدیریت مالی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
10.30495/jik.2024.77553.4525
چکیده
پژوهش حاضر با هدف طراحی و تدوین الگوی فناوری مالی اسلامی و ترسیم نقشه راه اکوسیستم فین تک اسلامی در ایران انجام شده است. صنعت فین‌تک اسلامی در سال‌های اخیر، رشد فزاینده و تحولات جدیدی را در سطح بین المللی تجربه کرده است. سرعت این تحولات، ضرورت برنامه‌ریزی و تدوین الگوهای نوین را برای سیاست‌گذاران و فعالان این صنعت آشکار می‌کند. لذا جهت ارائه الگوی پژوهش از روش نظریه داده بنیاد مبتنی بر رهیافت نظام‌مند استفاده گردید. پژوهش از نوع ترکیبی اکتشافی و جامعه آماری پژوهش شامل خبرگان نظری و تجربی است که به صورت نمونه گیری قضاوتی هدفمند انتخاب شدند. سپس به شیوه توصیفی پیمایشی، طراحی پرسشنامه صورت گرفت. تحلیل داده های پژوهش در بخش کیفی با نرم افزار MAXQDA و در بخش کمی با نرم افزار Smart PLS انجام شد. تجزیه و تحلیل داده ها منجر به شناسایی 5 پارادایم، 26 مقوله اصلی و 44 مقوله فرعی شد و پس از اشباع نظری و اعتبارسنجی تجربی، الگوی پژوهش طراحی و تدوین گردید. یافته های پژوهش موید این است که تدوین سند ملی فین تک اسلامی، راه اندازی سندباکس فین تک و تاسیس رگ تک اسلامی از جمله راهبردها و پیامدهای الگوی پژوهش می باشد. در نهایت برنامه های سیاستی و راهکارهای عملیاتی جهت توسعه فین تک اسلامی در ایران ارائه می شود.
کلیدواژه‌ها
فناوری مالی
مالی اسلامی
فین تک اسلامی
رگ تک
نظریه داده بنیاد

عنوان مقاله English

Designing and Compiling the Pattern of Islamic Financial Technology

نویسندگان English

Mojtaba Sedighi 1
Fraydoon Rahnamay Roodposhti 1
SHADI Shahverdiani 2
Saeed Farahanifard 3
Mahdi Madanchi Zaj 4
1 Department of Finance, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of Business Administration, Shahr-e-Qods Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Department of Islamic Economics, Faculty of Economics and Management, University of Qom, Qom, Iran
4 Department of Financial Management, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

The present study aims to design and compile a model for Islamic Fintech and to draw a roadmap for the Iranian Islamic Fintech ecosystem. The Islamic Fintech industry has experienced rapid growth and new developments in recent years at the international level. The speed of these developments highlights the need for planning and developing new models for policymakers and industry players. Therefore, the Grounded Theory method based on the systematic approach was used to present the research model. The research was of a mixed exploratory type, and the statistical population of the research included theoretical and practical experts who were selected purposefully by judgmental sampling. Then, the questionnaire was designed by the descriptive survey method. Data analysis was performed using MAXQDA software for the qualitative part and Smart PLS software for the quantitative part. Data analysis led to the identification of 5 paradigms, 26 main categories, and 44 subcategories and after theoretical enrichment and empirical validation, the research model was designed and developed. The research findings confirm that the development of a national Islamic Fintech document, the establishment of a Fintech sandbox, and the establishment of Islamic Regtech are among the strategies and consequences of the research model. Finally, policy programs and operational solutions for the development of Islamic Fintech in Iran are presented.

کلیدواژه‌ها English

Financial Technology
Islamic Finance
Islamic Fintech
Regtech
Grounded Theory
باغانی، الهه، (1399). بررسی نحوه نظارت بر فناوری های نوین مالی فین تک و ارز دیجیتال. دانش سرمایه‌گذاری، 9(35)، 153-168.
پاینده، رضا، افقهی، سید محمد. (1402). حکمرانی بوم‌سازگان فین‌تک: مسائل سیستمی و راهکارهای توسعه در ایران، سیاست علم و فناوری، 16(1)، 17-34.
تفتیان، اکرم، علی پور، رامین. (1401). چالش‌ها و فرصت‌های فناوری مالی اسلامی، تحقیقات مالی اسلامی، 11(2)، 837-874.
خانلری، امیر، انصاری چهارسوقی، شهریار، حسنقلی پور، طهمورث، عزیزی، شهریار. (1399). تبیین و طراحی مدل شکل گیری بازار خدمات بانکی مبتنی بر فناوری مالی (فین تک) در ایران بر اساس رویکرد داده بنیاد، تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 12(47)، 73-86.
سوری، علی، عبدلی، قهرمان، کورش پسندیده، حسین. (1399). بررسی عملکرد فین‌تکهای اعتباری و ارائه مدل کسب و کار فین‌تک اعتباری سازگار با عقوداسلامی، اقتصاد اسلامی، 20(78)، 241-273.
کوشش کردشولی، رضا، ملکی، محمدحسن، غلامی جمکرانی، رضا. (1400). ارائه چارچوبی برای شناسایی پیشران‌های کلیدی اثرگذار روی آینده فناوری مالی با بکارگیری فنون دلفی فازی و تحلیل سلسله‌ مراتبی فازی نوع2. مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار. 49(12)، 357 – 374.
محمدی, مهدی, غفاری, فاطمه, خانلری, امیر. (1401). شناسایی الگوی توسعه صنعت فین تک در ایران با رویکرد نظام نوآوری فناورانه. مدیریت نوآوری در سازمان های دفاعی, 5(2), 101-126.
مشهدی عبدل، مریم، ثمری، داوود، اشرفی، مجید، عباسی، ابراهیم. (1398). تحلیل استراتژیک کارآفرینی مبتنی بر فین تک در حوزه بانکداری. مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، 10(41)، 393-412.
مرادی، شیوا، نادری، نادر، دل انگیزان، سهراب. (1399). بررسی فرآیند توسعه استارت‌آپ‌های فین‌تک در ایران، توسعه کارآفرینی، 13(1)، 121-140.
نجفی، فریبا، ایراندوست، منصور، سلطان پناه، هیرش، شیخ احمدی، امیر. (1399). طراحی الگوی مدیریت ارتباط صنعت بانکداری ایران با فین‌تک‌ها و استارتاپ-های فین تکی با رویکرد نظریه داده بنیاد، راهبردهای بازرگانی، 16(13)، 1-18.
Alshater, M. M., Saba, I., Supriani, I., & Rabbani, M. R. (2022). Fintech in islamic finance literature: A review. Heliyon, 8(9).
Alsmadi, A.A. (2024), "Exploring the moderating role of religious orientation on Islamic Fintech adoption", International Journal of Islamic and Middle Eastern Finance and Management, Vol. ahead-of-print No. ahead-of-print.
Azman, N. H. N., Zabri, M. Z. M., Masron, T. A., & Malim, N. A. K. (2020). The utilisation of Islamic fintech (I-Fintech) in promoting sustainable inclusive growth: Evidence from micro-entrepreneurs in Malaysia. Journal of Islamic Monetary Economics and Finance, 6(3), 555-576.
CGFS Report, FSB. (2017). prepared by a Working Group established by the Committee on the Global Financial System and the Financial Stability Board.
Cojoianu, T. (2019). Financial intermediation in the 21st century: the rise of environmental investing and financial technologies [PhD thesis]. University of Oxford.
Firmansyah, E. A., & Anwar, M. (2019). Islamic financial technology (FINTECH): its challenges and prospect. In Achieving and Sustaining SDGs 2018 Conference: Harnessing the Power of Frontier Technology to Achieve the Sustainable Development Goals (ASSDG 2018) (pp. 52-58). Atlantis Press.
GIFT Report. (2022). The Global Islamic Fintech Report. DinarStandard.
Khan, M. B., Ghafoorzai, S. A., Patel, I., & Shehbaz, D. M. (2021). Waqf based Islamic fintech model for agriculture sector of Indonesia. International Journal of Business Ethics and Governance, 73-85.
KPGM Report. (2023). Pulse of Fintech, Biannual analysis of global fintech funding.
Kiliç, G., & Türkan, Y. (2023). The Emergence of Islamic Fintech and Its Applications. International Journal of Islamic Economics and Finance Studies, 9(2), 212-236.
Lautania, M. F., Mutia, E., Evayani, & Dinaroe. (2023). Islamic Fintech in Indonesia: Opportunities and Challenges for Growth and Innovation. In International Conference on Business and Technology (pp. 283-291). Cham: Springer Nature Switzerland.
Machkour, B., & Abriane, A. (2020). Industry 4.0 and its Implications for the Financial Sector. Procedia Computer Science, 177, 496-502.
Minz, N. K., Mushir, N., Tanwar, S., & Chaffai, M. (2024). Islamic Finance and Fintech: A Scoping Review. Fintech Applications in Islamic Finance: AI, Machine Learning, and Blockchain Techniques, 150-170.
Muryanto, Y.T., Kharisma, D.B. and Ciptorukmi Nugraheni, A.S. (2022), "Prospects and challenges of Islamic fintech in Indonesia: a legal viewpoint", International Journal of Law and Management, Vol. 64 No. 2, pp. 239-252. https://doi.org/10.1108/IJLMA-07-2021-0162
OECD Report. (2020). Digital disruption in financial markets, OECD Competition Open Day, 26 February 2020, Paris.
Rahim, N.F., Bakri, M.H., Fianto, B.A., Zainal, N. and Hussein Al Shami, S.A. (2023), "Measurement and structural modelling on factors of Islamic Fintech adoption among millennials in Malaysia", Journal of Islamic Marketing, Vol. 14 No. 6, pp. 1463-1487. https://doi.org/10.1108/JIMA-09-2020-0279.
Rani, A. M., Purnomo, B. S., & Purnamasari, I. (2024). Navigating the Landscape of Islamic FinTech: A Comprehensive Literature Review. The Eastasouth Management and Business, 2(02), 118-125.
Strauss, A., & Corbin, J. (1990). Basics of qualitative research: Grounded theory procedures and techniques. Newbury Park, CA: Sage.
Strauss, A., & Corbin, J. M. (1997). Grounded theory in practice. Sage.
S&P Report. Mohamed Damak, (2022). Islamic Finance 2023-2024: Growth beyond Core Markets Remains Elusive.