دانش سرمایه‌گذاری

دانش سرمایه‌گذاری

بررسی عوامل موثر بر سرمایه گذاری مستقیم خارجی در ایران به روش مارکف سوئیچینگ

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سعید صیدی 1
عباس معمارنژاد 2
یدالله رجایی 3
محمد دالمن پور 4
1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، اقتصاد اسلامی، واحد زنجان، دانشگا ه آزاد اسلامی ، زنجان، ایران
2 استادیار گرو ه اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
3 دانشیار گرو ه اقتصاد، واحد زنجان، دانشگا ه آزاد اسلامی ، زنجان، ایران
4 استادیار گرو ه اقتصاد، واحد زنجان، دانشگا ه آزاد اسلامی ، زنجان، ایران
10.30495/jik.2025.23820
چکیده
انباشت سرمایه به عنوان یکی از عوامل اساسی فرایند رشد اقتصادی کشورها مطرح است که از طریق منابع داخلی یا خارجی قابل تأمین است. منابع مالی خارجی به عنوان مکملی برای پس انداز داخلی افزون بر پر کردن شکاف پس انداز - سرمایه گذاری، راه حلی برای مقابله با شکاف منابع ارزی نیز می باشد.
از این جهت این پژوهش به بررسی عوامل موثر بر سرمایه گذاری مستقیم خارجی در ایران می پردازد. در این پژوهش تاثیر متغیرهای تولید ناخالص داخلی، نرخ ارز، نقدینگی، درجه باز بودن اقتصاد،فناوری اطلاعات و ارتباطات، مخارج جاری و مخارج عمرانی دولت بر سرمایه گذاری مستقیم خارجی در بازه زمانی 1368 – 1398 به صورت فصلی با روش مارکف سوئیچینگ مورد بررسی قرار گرفت.
بر اساس نتایج تحقیق متغییر تولید ناخالص داخلی، درجه باز بودن اقتصاد، به عنوان شاخص اندازه بازار، سرمایه انسانی، مخارج عمرانی دولت، فناوری اطلاعات و ارتباطات اثر مثبت بر سرمایه گذاری مستقیم خارجی دارد و نرخ ارز، مخارج جاری دولت اثر منفی بر سرمایه گذاری مستقیم خارجی دارد.همچنین اثر نقدینگی در رژیم صفر منفی و در رژیم یک مثبت برآورد گردید.
کلیدواژه‌ها
سرمایه گذاری مستقیم خارجی
مارکف سوئیچینگ
مدل های تغییر جهت

عنوان مقاله English

Investigating the Factors Affecting Foreign Direct Investment in Iran by Markov Switching Method

نویسندگان English

saeed seydi 1
abbas memarnejad 2
Yadollah Rajaei 3
mohamad dalman pour 4
1 PhD student of economic sciences, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran
2 Assistant Professor, Department of Economics, Science and Research Unit, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Economics, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran
4 Associate Professor, Department of Economics, Zanjan Branch, Islamic Azad University, Zanjan, Iran
چکیده English

Capital accumulation is one of the main factors in the process of economic growth of countries that can be provided through domestic or foreign sources. External finance as a complement to domestic savings In addition to bridging the savings-investment gap, it is also a solution to the foreign exchange gap.
Therefore, this study examines the factors affecting foreign direct investment in Iran. In this study, the effect of GDP variables, exchange rate, liquidity, degree of openness of the economy, information and communication technology, current expenditures and government construction expenditures on foreign direct investment in the period 1368 - 1398 quarterly by Markov switching method it placed.
According to the research results, the variable of GDP, the degree of openness of the economy, as an indicator of market size, human capital, government construction expenditures, information and communication technology has a positive effect on foreign direct investment and exchange rate, current government expenditures have a negative effect on capital. It also has a direct foreign exchange. The liquidity effect was also estimated to be negative in the zero regime and positive in the one regime.

کلیدواژه‌ها English

Foreign direct investment
Markov switching
directional shift models
  1. حسین زاده بحرینی ، محمد حسین . (١٣٨٣). عوامل موثر بر امنیت سرمایه گذاری در‌ ایران‌. دو فصلنامه جستارهای اقتصادی ، ٢: ١٥٦-١٠٩.
  2. داوودی، پرویز و شاهمرادی، اکبر( 1383)، بازشناسی عوامل موثر بر جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در ایران و 46 کشور جهان در چارچوب یک الگوی تلفیقی، فصلنامه پژوهش های اقتصادی ایران، ، دوره: 6، شماره: 20
  3. دشتبان، مجید، نخعی، فریبا، خشنودی، عبدالله (1394)، بررسی اثر تعاملی آزادی اقتصادی و سرمایه گذاری مستقیم خارجی روی رشد اقتصادی با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته، سیاستگذاری پیشرفت اقتصادی، پاییز 1394، شماره 8، از صفحه 95 تا 129
  4. ذوالقدر، مالک(1388). مبانی نظری سرمایه گذاری مستقیم خارجی؛ فصلنامه سیاست،دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دور 39 ، شماره 2
  5. شاه آبادی، ابوالفضل، شاهوردی، فائزه (1396). بررسی عوامل موثر بر سرمایه گذاری مستقیم خارجی (مقایسه ایران با 114 کشور منتخب)، چهارمین کنفرانس بین المللی مدیریت ، کارآفرینی و توسعه اقتصادی، بهمن 1396
  6. شاه‌ آبادی‌، ابـوالفضل، محمودی‌، عـبدالله‌.(١٣٨٥‌). تعیین کننده های سرمایه گذاری مستقیم‌ خارجی‌ در ایران . دو فصلنامه جستارهای اقتصادی ، ٥: ١٢٦-٨٩.
  7. شیخ الاسلامی، محمدحسین(1384)؛ مناسبات بین المللی تشنج آمیز با ایالات متحده آمریکا و اروپا و عدم جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در ایران؛ رساله دکتری روابط بین الملل؛ دانشگاه تهران.
  8. صامتی، مجید، سامتی، مرتضی، ملا اسمعیلی دهشیری، حسن (1393)، تحلیل نقش ساختار قانونی و امنیت حقوق مالکیت در جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی با رویکرد (P-VAR): مورد کشورهای صادر کننده نفت، سیاست گذاری اقتصادی » پاییز و زمستان 1393 - شماره 12 (از صفحه 155 تا 177).
  9. صفرزاده، قادر، خداویسی، حسن.(1398) اثر نامتقارن تورم بر جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در ایران، فصلنلمه تحقیقات اقتصادی، زمستان 1398، دوره 54، شماره  4 : از صفحه 917 تا صفحه 945 .
  10. غفاری، فرهاد، اکبری، جابر.(1390)، بررسی عوامل اقتصادی مؤثر برجذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی در کشورهای نفت خیز خاورمیانه، فصلنامه اقتصاد کاربردی،  سال دوم، شماره هفتم، زمستان 1390
  11. کیانپور، سعید ، پیری، محمد (1398) عوامل موثر بر جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی(FDI)، کشورهای منطقه منا (2015-1980)، سیاست گذاری پیشرفت اقتصادی سال هفتم بهار و تابستان 1398 شماره 1 (پیاپی 19).
  12. محمدزاده، یوسف، یحیوی دیزج، جعفر.(1396) تأثیر آزادی اقتصادی برجذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در کشورهای منتخب با رویکرد گشتاورهای تعمیم‌یافته، پاییز 1396، دوره چهاردهم - شماره 3 علمی-پژوهشی (وزارت علوم)/ISC (32 صفحه - از 73 تا 104)
  13. مشیری، سعید، کیان پور، سعید (1391). عوامل موثر بر جذب سرمایه گذاری مستقیم خارجی، یک مطالعه بین کشوری (2007-1980)، فصلنامه اقتصاد مقداری (بررسیهای اقتصادی سابق)، دوره 9، شماره 2، تابستان 1391 ، صفحات 1-16
  14. مهدوی، ابوالقاسم. (1383). تحلیلی بر نقش سرمایه گذاری خارجی در رشد اقتصادی. تحقیقات اقتصادی, -(66), 181-208. https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=6931
  15. نجار زاده، رضا و وحید شقاقی شهری . (١٣٨٣‌). رتبه‌ بندی کشورهای OIC بر اساس‌ عوامل‌ موثر‌ بر جذب سرمایه‌ گذاری‌ خارجی . دوفصلنامه جـستارهای اقـتصادی‌ ، ٢: ١٠٨‌-٨٧.
  16. نگهداری، ابراهیم (1393). نقش سرمایه انسانی در اثر بخشی سرمایه گذاری مستقیم خارجی بر رشد اقتصاد کشورهای حوزه خلیج فارس، فصلنامه سیاست های راهبردی و کلان، سال دوم، شماره پنجم، بهار 1393، ص 67-75 .

 

  1. Al-Imran, Roya and Seyyed Ali Al-Imran (2014), Impact of Non-Oil Exports and Foreign Direct Investment on National Production􀂴, Financial and Economic Policies, Vol. 2, No. 6, pp. 23-48.

 

  1. Aliber, (1970), "A Theory of Direct Foreign Investment " In c.p. Kindleberger (ed), The International corporation : Asymposium Combrite MA.MTT.Press.
  2. Anyanwu, John. )2011(. Determinants of foreign direct investment inflows to Africa, Working Paper. African Developing Bank Group, Tunisia. 2-30.
  3. Arslan, A., Tarba, S.Y., & Larimo, J. (2015). FDI entry strategies and the impacts of economic freedom distance: evidence from Nordic FDIs in transitional periphery of CIS and SEE.International Business Review, 24(6), 997-1008.
  4. Asgharpour, H., Rezazadeh, A., Mohammadpour, S. and Jahangiri, Kh. (2011), "Empirical Models of the Exchange Rate in the Monetary Approach Markow – Switching", Journal of Economic Policy Research, 2, pp. 2-23.
  5. Castro, P.G. & Fernandes, E.A. & Gampos, A.C. (2013). “The determinants of foreign direct investment in Brazil and Mexico: an empirical analysis”. International conference on Applied Economics (ICOAE), 5, 231-242.
  6. Caves, (1989), " Exchange – Rate Movments and Foreign Direct Investment In the united states", In O.B.Adretsch and M.P. Cladon (ed), Internalization In Us Markets Newyourk , University Press.
  7. Chorell , Nilsson & Amid, (2005), "Chinese FDI in the oil sector", P6.
  8. Cologni, A., Manera, M. 2009. "The Asymmetric Effects of Oil Shocks on Output Growth: a Markov-Switching Analysis for G7 Countries", Economic Modeling 26, pp.1-29.
  9. Demir, F., Duan, Y. (2018). Bilateral FDI Flows, Productivity Growth, and Convergence: The North vs. The South. World Development, Volume 101, January 2018, Pages 235-249.
  10. DevitaGlauco, & Lawler Kevin, (2004), "Foreign Direct Investment and Its Determinants, A look to the past, A view to the future " . In Foreign Investmen in developing countries, by H.S.Kehal .London : Palgrave, Macmillon ltd.
  11. Dunning . J., (1977), "Trade, Location of Economic Activity And MNE : search for Eclectic Approach " , International Economics.
  12. Dunning, J.H., (1993), "Multinational Enterprises and the Global Economy", Wokingham, England: Addison- Wesley Publishing compony, PP 58-79.
  13. Dutta, N., Kar, S., Saha.S. (2017). Human capital and FDI: How does corruption affect the relationship?. Economic Analysis and Policy, Volume 56, December 2017, Pages 126-134
  14. Enders, W. and Junsoo, L. (2004), "Testing for a Unit-Root with a Nonlinear Fourier Function", Econometric Society 2004 Far Eastern Meetings 457, Econometric Society.
  15. E. M (1996), on the relationship Among Direct Investment and International Trade in the Manufacturing Sector, Empirical Results for the U.S and Japan, unpublished.
  16. Hou, Lei, Li, Qi, Wang, Yanfei, Yang, Xintong (2021), Wages, labor quality, and FDI inflows: A new non-linear approach, Economic Modelling, Volume 102, September 2021, 105557.
  17. Jabri, Abdelkarim, et all. (2013). Determinant of foreign direct investment in MENA region: panel co-integration analysis. The Journal of Applied Business Research. 29(4):1103-1109.
  18. Jones, Jonathan, (2005)" Foreign Direct Investment and the Regional Economy", University of Newcasel uh.
  19. s. (2004), Foreign Investment In Development Countries. Austrialia, University of Western Sydny.
  20. Marr, (1997), http://www.odi.org.uk/publications/briefing/3-97.html.
  21. Perron, P. (1997). Further evidence on breaking trend functions in macroeconomic variables, Journal of Econometric, 80, 355–385
  22. Raguragavan, Jananee (2004), “Foreign Direct Investment and Its Impact on The New Zeland Economy: Cointegration and Error Correction Modelling Techniques”, Applied and International Economics, Private Bag 1122.
  23. Tahir, Muhammad Rizwan, (2003), "Foreign Direct Investment Behavior", University of Wasansia, Finland.

 

  1. UNCTAD, (1998),"World Investment Report ", New York and Geneva, United Nation, PP.91 – 116.
  2. Yingfu, X., Jun, Y. and Bo, R. (2007), "A General Autoregressive Model with Markov Switching: Estimation and Consistency Research Report", Centre of Biostochastics, Swedish University of Agricultural Sciences Report, 6, pp. 1-21.