تاثیر تمرکز مالکیت بر ریسک اعتباری و کفایت سرمایه بانک‌های پذیرفته شده در بورس و اوراق بهادار

Document Type : Original Article

Authors
Mohammad Roshan 1
behrooz khodarahmi 2
fatemeh sarraf 3
1 Department of Accounting, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish Island, Iran
2 Department of Economic Development Management Research, Management and Technology Development Studies Center, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
3 Department of Accounting, South Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
10.22034/jik.2025.23910
Abstract
این مطالعه به بررسی تأثیر تمرکز و ساختار مالکیت بر رفتار ریسک‌پذیری بانک‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران می‌پردازد. داده‌های مورد استفاده در این تحقیق، شامل داده‌های مالی مندرج در صورت‌های مالی حسابرسی شده 22 بانک پذیرفته شده در سازمان بورس اوراق بهادار تهران می‌باشد که به صورت پانلی و در بازه زمانی سال‌های 1389 الی 1399 گردآوری شده‌اند.
برای بررسی میزان تاثیر تمرکز مالکیت و ساختار مالکیت بر رفتار ریسک‌پذیری اعتباری و کفایت سرمایه بانک‌ها، از متغیر سهامداران با سهام بیشتر از یک درصد به عنوان تمرکز مالکیت و متغیرهای سهامداران شرکتی، خانوادگی و مالکیت دولت به عنوان معیارهای ساختار مالکیت استفاده گردیده است. نتایج نشان می‌دهد افزایش تمرکز مالکیت منجر به کاهش ریسک اعتباری و کفایت سرمایه در بانک می شود. همچنین مالکیت دولتی، بر ریسک اعتباری تاثیر منفی و مالکیت خانوادگی و شرکتی، تأثیر مثبتی بر ریسک پذیری بانک‌ها دارد. همچنین هر سه متغیر ساختار مالکیت بر کفایت سرمایه بانک تاثیر منفی می‌گذارد. به عبارتی افزایش تمرکز در هر سه متغیر باعث کاهش کفایت سرمایه می‌شود. این یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختار مالکیت مناسب می‌تواند فعالیت‌های ریسک‌پذیری بانک را مطابق با سطح ریسک هر بانک محدود کند.
Keywords
تمرکز مالکیت
ساختار مالکیت
کفایت سرمایه

  1. سجادی, سید حسین, فرازمند, حسن, نیک کار, جواد. (1392). تأثیر ساختار مالکیت بر ریسک سرمایه گذاری در شرکت ها. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی.

    پاکیزه و منطقی و نوبخت. (1395). بررسی تاثیر تمرکز مالکیت بر ریسک پذیری بانک های تجاری خصوصی در ایران. پژوهش های پولی بانکی.

    خدایی وله زاقرد و مسعودی مقدم. (۱۳۹۲) بررسی تأثیر حاکمیت شرکتی بر ریسک پذیری بانک ها و بیمه های خصوصی (پایان نامه کارشناسی ارشد). واحد تهران شمال دانشگاه آزاد اسلامی.

    فضل زاده،ع.، محمدزاده، پ.، و اسکندری، حمید و محمد صادق اسکندری، مدیریت ریسک و روش های ارزیابی ریسک (با رویکرد کاربردی)، 1398 ، انتشارات: بوستان.

    اولیور روگی، ماکسین گاروی و اسواد داموداران، ریسک پذیری دیدگاه حاکمیت شرکت، 1398، مترجمان: پرویز سعیدی، رویا ایزدی و عباسعلی عرب موحدی، انتشارات: برآیند پویش

    طهباز هندی، ع. (۱۳۸۸). بررسی تأثیر ساختار مالکیت بر عملکرد شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران به تفکیک صنعت. فصلنامه بورس اوراق .۱۶–۵ ، بهادار. سال دوم، شماره ۷

    اسکندری، حمید و محمد صادق اسکندری، مدیریت ریسک و روش های ارزیابی ریسک (با رویکرد کاربردی)، 1398 ، انتشارات: بوستان.

    اولیور روگی، ماکسین گاروی و اسواد داموداران، ریسک پذیری دیدگاه حاکمیت شرکت، 1398، مترجمان: پرویز سعیدی، رویا ایزدی و عباسعلی عرب موحدی، انتشارات: برآیند پویش

    Arellano, M., & Bond, S. (1991). Some tests of specification for panel data: Monte Carlo evidence and an application to employment equations. The review of economic studies, 277-297.

    Arellano, M., & Bover, O. (1995). Another look at the instrumental variable estimation of error-components models. Journal of econometrics, 29-51.

    Ehsan, S., & Yasmin Javid, A. (2018). Bank ownership structure, regulations and risk-taking:evidence from commercial banks in Pakistan. Portuguese Economic Journal.

    Gürsoy, G., & Aydoğan, K. (2002). Equity ownership structure, risk taking, and performance: an empirical. Emerging Markets Finance & Trade, 6-25.

    Hammami, y., & Boubaker, A. (2015). Ownership structure and bank risk-taking: empirical evidence from the. International Business Research, 271–284.

    Iannotta, G., Nocera, G., & Sironi, A. (2007). Ownership structure, risk, and performance in the European banking. J Bank Financ, 2127-2149.

    Kim, D., & Santomero, A. (1994). Risk in banking and capital regulation. J Financ, 1219-1233.

    Laeven, L., & Levine, R. (2009). Bank governance, regulation and risk taking. J Financ Econ, 259-275.

    1. Rahman, M., Ali Arshad, C., & DEY, M. (2018). Relationship between Risk-taking, Capital Regulation and Bank Performance: Empirical Evidence from Bangladesh. Eurasian Journal of Business and Economics, 29-57.

    Magalhaes, R., Panizza, U., & Yañez, M. (2007). Bank ownership and performance. Does politics matter? J Bank Financ, 219-241.

    Micco, A., Panizza, U., & Yañez, M. (2007). Bank ownership and performance. Does politics matter? Journal of Banking & Finance, 219-241.

    Naceur, S., & Omran, M. (2011). The effects of bank regulations, competition, and financial reforms on banks' performance. Emerging Markets Review, 1-20.

    Saunders, A., Strock, E., & Travlos, N. (1990). Ownership structure, deregulation, and bank risk taking. J Financ, 643-654.

    Shleifer, A. (1998). State versus private ownership. Journal of Economic Perspectives, 12(4), 133–150

    Shleifer, A., & Vishny, R. W. (1986). Large shareholders and corporate control. Journal of Political Economy, 94(3, Part 1), 461–488.

    Fungáčová, Z., & Solanko, L. (2009). Risk-taking by Russian banks: Do location, ownership and size matter?

    Boubakri, N., Cosset, J. C., & Saffar, W. (2013). The role of state and foreign owners in corporate risk-taking: Evidence from privatization. Journal of Financial Economics, 108(3), 641–658. 

    Demirgüç-Kunt, A., Levine, R., & Min, H. G. (1998). Opening to foreign banks: Issues of efficiency, stability and growth. Globalization of World Financial Markets.  Forthcoming.

    Demirgüç-Kunt, A., & Huizinga, H. (2010). Bank activity and funding strategies: The impact on risk and returns. Journal of Financial Economics, 98(3), 626–650. https:// doi.org/10.1016/j.jfineco.2010.06.004

    Demirgüç-Kunt, A., & Huizinga, H. (2013). Are banks too big to fail or too big to save? International evidence from equity prices and CDS spreads. Journal of Banking & Finance, 37(3), 875–894. 

    Barth, J. R., Caprio, G., & Levine, R. (2004). Bank supervision and regulation: What works best?