دانش سرمایه‌گذاری

دانش سرمایه‌گذاری

شناسایی فرصت‌های بکارگیری فناوری بلاکچین در بستر تجارت الکترونیک در سازمان‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
نوید بیاتی 1
الهام رمضانی 2
شادان وهاب زاده منشی 3
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران
3 استادی ار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/jik.2025.78665.4794
چکیده
هدف از انجام تحقیق حاضر، شناسایی فرصت‌های بکارگیری فناوری بلاکچین در بستر تجارت الکترونیک درسازمان ها ، بود. از روش توصیفی برای انجام این تحقیق استفاده شد. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل مدیران، معاونان و کارشناسان در سازمان‌ها بودند که بر اساس فرمول کوکران، در مجموع حجم نمونه لازم 385 نفر تعیین شدند. برای بررسی متغیرهای تحقیق از ابزار پرسشنامه استفاده شد که دارای 50 سوال است. پایایی پرسش نامه‌ها به وسیله ضریب آلفای کرونباخ تایید شد، روایی محتوایی پرسش نامه ها توسط جمعی از اساتید دانشگاه و روایی سازه آنها توسط تحلیل عاملی تاییدی مورد تایید قرار گرفت. از روش های آمار استنباطی از نوع پارامتریک، از قبیل آزمون کولموگروف اسمیرنوف برای اطمینان از نرمال بودن داده ها، آزمون تی‌استودنت و فریدمن و مدل معادلات ساختاری به کمک نرم افزار لیزرل جهت آزمون سوال‌ها استفاده شده است. مهمترین یافته‌های تحقیق نشان داد که؛ عوامل بهبود کارایی (75/3)، شفافیت بیشتر (15/4)، کاهش هزینه‌ها (87/3)، ارتقای همکاری و ارتباطات (68/3)، افزایش امنیت (24/4)، به عنوان مهمترین فرصت‌های بکارگیری فناوری بلاکچین هستند.
کلیدواژه‌ها
فرصت‌ها، فناوری، بلاکچین، تجارت الکترونیک

عنوان مقاله English

Identifying opportunities for using blockchain technology in the context of e-commerce in organizations

نویسندگان English

Navid Bayati 1
Elham Ramezani 2
Shadan Vahabzadeh Monshi 3
1 M.A student in Business Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Information Technology Management, Faculty of Management, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Tehran, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Business Management, North Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.
چکیده English

Blockchain technology is a chain of data in which information is securely, decentralization, and immutably recorded. Its benefits include transparency, fraud reduction, increased security, and elimination of intermediaries. Applications encompass cryptocurrencies, asset transfer, smart contracts, and supply chain management. Implementing blockchain enhances efficiency, trust, and security across various systems. The aim of this study was to identify opportunities and challenges of deploying blockchain technology in the context of e-commerce within organizations. A descriptive method was used for this research. The statistical population consisted of managers, deputies, and experts in organizations, with a total sample size of 385, determined based on Cochran's formula. A questionnaire with 50 questions was used to examine the variables. The reliability of the questionnaires was confirmed using Cronbach’s alpha coefficient, and content validity was approved by a panel of university professors, while construct validity was verified through confirmatory factor analysis. Inferential statistical methods, including Kolmogorov-Smirnov test for normality, t-test, Friedman test, and structural equation modeling using LISREL software for question validation, were employed. The key findings indicated that security issues (mean 3.33), implementation complexity (mean 4.28), high costs (mean 4.13), cultural resistance (mean 3.33), and regulations (mean 4.21) are the main challenges; whereas efficiency enhancement (mean 3.75), increased transparency (mean 4.15), cost reduction (mean 3.87), improved collaboration and communication (mean 3.68), and enhanced security (mean 4.24) are the most important opportunities for applying blockchain technology.
Keyword: Opportunities and challenges, blockchain , technology, e-commerce

1.       احمدوند، فرهاد و گودرزی، مریم. (1400).نقش امنیت اطلاعات در بهینه سازی تجارت الکترونیکی.چهارمین همایش ملی فناوریهای نوین در مهندسی برق، کامپیوتر و مکانیک ایران،تهران.
2.       اسماعیلی عطاابادی, عقیل. (1398). حاکمیت حل اختلاف بلاکچین. اولین کنفرانس بین المللی مدیریت دانش، بلاکچین و اقتصاد، تهران، انجمن مدیریت دانش ایران.
3.       اصف، محمدعلی؛ شعله رسا، حسین و هوشمند، هانیه. (1401).بررسی راهکارهای فناوری بلاکچین در توسعه تجارت الکترونیک.نخستین کنفرانس بین المللی فناوری متاورس، بلاکچین و ارز های دیجیتال،تهران.
4.       اعلم شاهی، هادی. (1396). مقدمه ای بر بلاک چین (BlockChain).سومین کنفرانس ملی نوآوری و تحقیق در مهندسی برق و مهندسی کامپیوتر و مکانیک ایران،تهران.
5.       پورعلی، محمدرضا و نیری پسند، سروناز. (1402). چالش های یادگیری بلاکچین در کسب و کار.هفتمین کنفرانس ملی افق های نوین در علوم انسانی، اقتصاد، کارآفرینی، تهران.
6.       تابش، امید ؛ درخشان فرد، ناهید و خدابنده، پوریا. (1401).بررسی تاثیر تکنولوژی بلاکچین در تجارت الکترونیک.دومین کنفرانس بین المللی مهندسی برق، کامپیوتر و مکانیک،تهران.
7.       ترکی، لیلا و قربان زاده، امید. (1401). ساز و کار رمز ارزها در فناوری زنجیره بلوکی ( بلاکچین) و تاثیر این فناوری بر نظام بانکداری. فصلنامه تحقیقات مدلسازی اقتصادی، دوره: 13، شماره: 49.
8.       جهانگشته، اسماعیل؛ امیرزهی، صابر و سایگانی، هادی. (1402). تاثیر تکنولوژی بلاک چین در بازار آینده انرژی. هشتمین کنفرانس ملی علوم و مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات، بابل، موسسه علمی تحقیقاتی کومه علم آوران دانش.
9.       خرمی, یاسر. (1398).جایگاه و اعتبار قرارداد هوشمند بلاک چین از منظرحقوق قراردادی ایران. اولین کنفرانس بین المللی مدیریت دانش، بلاکچین و اقتصاد، تهران، انجمن مدیریت دانش ایران.
10.   خرمی، یاسر. (1399).جایگاه و اعتبار قرارداد هوشمند بلاک چین از منظرحقوق قراردادی ایران. اولین کنفرانس بین المللی مدیریت دانش، بلاکچین و اقتصاد، تهران، انجمن مدیریت دانش ایران.
11.   سقایی، محدثه و رضایی، عماد. (1400).ضرورت ایجاد تجارت الکترونیکی در صنایع کوچک و متوسط.ششمین کنفرانس بین المللی تحقیقات بین رشته ای در مدیریت، حسابداری و اقتصاد در ایران،تهران.
12.   شایگان فرد، محمدجواد؛ براتی، مسعود و کیارش، شمسی. (1404). راهکارهایی به منظور پیاده سازی پرونده الکترونیک سلامت با استفاده از بلاک چین. پنجمین کنفرانس بین المللی وب پژوهی، تهران، دانشگاه علم و فرهنگ.
13.   شجاعی، محسن و ملکی زاده، احمد. (1393). تجارت الکترونیکی.تهران. ناشر: پرتو نگار.
14.   طارمی، سجاد؛ پیرهادی، وحیده و شفیع آبادی، محمدحسین. (1403). آینده اعتبارسنجی و گزارشگری اعتباری در سایه فن آوری بلاک چین. کنفرانس ملی پژوهش های کابردی در مدیریت و مهندسی صنایع، تهران، موسسه آموزش عالی غیرانتفاعی رهنما.
15.   عبدیف الهه، (1401)، مروری بر حل چالش های امنیتی IOT مقیاس بزرگ به کمک فناوری بلاک چین، هفتمین کنفرانس ملی علوم و مهندسی کامپیوتر و فناوری اطلاعات، بابل، موسسه علمی تحقیقاتی کومه علم آوران دانش.
16.   فلاحی، محمدحسن. (1398).کاربرد بلاک چین در تجارت الکترونیک.دومین کنگره بین المللی نوآوری و تحقیق در علوم انسانی و اسلامی،تهران.
17.   مالکی، حسین و مالکی، همایون. (1401).طراحی چارچوب مفهومی کاربردها فناوری بلاک چین در زنجیره تامین: رهیافت فراترکیب. نخستین کنفرانس بین المللی بلاک چین رمز ارزها و اقتصاد جهانی،تهران.
18.   نظری، مریم و محمدپور، ستار. (1400).ارائه چارچوبی برای اولویت بندی مشکلات وبسایت تجارت الکترونیکی B2C با رویکرد تلفیقی ANP و DEMATEL.دومین کنفرانس حسابداری و مدیریت.
19.  BRAHOLLI, A. (2022). An Investigation of Consumer Behavior in Online Trade During the Covid-19 Pandemic: A Case Study. Quality-Access to Success, 23(186).
20.  Condos, J., Sorrell, W. H., & Donegan, S. L. (2016). Blockchain technology. Opportunities and risks.
21.  Di Gregorio, R., Nustad, S. S., & Constantiou, I. (2017). Blockchain adoption in the shipping industry (Doctoral dissertation, Master’s Thesis, Copenhagen Business School, Copenhagen, Denmark).
22.  Hou. (2025). Book-Smart, Not Street-Smart: Blockchain-Based Smart Contracts and The Social Workings of Law, social science and research network.
23.  Jeong, H., Yi, Y., & Kim, D. (2022). An innovative e-commerce platform incorporating metaverse to live commerce. International Journal of Innovative Computing, Information and Control, 18(1), 221-229.
24.  Jhawar, A. (2022). C2C is a Business Model, but not popular. Why?.
25.  Jiang, J., & Chen, J. (2021). Framework of blockchain-supported e-commerce platform for small and medium enterprises. Sustainability, 13(15), 8158.
26.  Kang, T. J. (2020).HMM completes pilot blockchain voyage with reefer-laden boxship. Retrieved from.
27.  Khan, M. M., RoJa, N. T., Almalki, F. A., & Aljohani, M. (2022). Revolutionizing E-Commerce Using Blockchain Technology and Implementing Smart Contract. Security and Communication Networks, 2022.
28.  Khan, M.A.; Salah, K. (2018). IoT security: Review, blockchain solutions, and open challenges. Future Gener. Comput. Syst. 2018, 82, 395–411.
29.  Kumar, S., & Shrivastava, V. K. (2021). E-Commerce Marketing Strategies In The Grocery Sector: An Introduction.
30.  Liu, Z., & Li, Z. (2020). A blockchain-based framework of cross-border e-commerce supply chain. International Journal of Information Management, 52, 102059.
31.  Morabito, V. (2023). Business innovation through blockchain. Cham: Springer International Publishing.
32.  Morley, H. R. (2021). Industry Skeptical of Pace of Logistics Tech Adoption. JOC: New York, NY, USA.
33.  Peters, G. W., & Panayi, E. (2022). Understanding modern banking ledgers through blockchain technologies: Future of transaction processing and smart contracts on the internet of money. In Banking beyond banks and money (pp. 239-278). Springer, Cham.
34.  Pilkington, M. (2016). Blockchain technology: principles and applications. In Research handbook on digital transformations. Edward Elgar Publishing.
35.  Qader, K. S., & Cek, K. (2024). Influence of blockchain and artificial intelligence on audit quality: Evidence from Turkey. Heliyon, 10(9).
36.  Roy, K.; Islam, N.; Khan, T.; Khan, M.M. (2019).A novel approach to data storage using blockchain technology. In Proceedings of the 2019 International Conference on Information Technology (ICIT), Shanghai, China, 20–23 December 2019; pp. 245–250.
37.  Subramanian, H. (2024). Decentralized Blockchain-based electronic marketplaces. Communications of the ACM, 61(1), 78–84.
38.  Taherdoost, H.; Madanchian, M. (2023).Blockchain-Based New Business Models: A Systematic Review. Electronics 2023, 12, 1479.
39.  Tapscott, D., & Euchner, J. (2024). Blockchain and the Internet of value. Research Technology Management, 62(1), 12–19.
40.  Treiblmaier, H., & Sillaber, C. (2021). The impact of blockchain on e-commerce: a framework for salient research topics. Electronic Commerce Research and Applications, 48, 101054.
41.  Wen, B., Wang, Y., Ding, Y., Zheng, H., Qin, B., & Yang, C. (2023). Security and privacy protection technologies in securing blockchain applications. Information Sciences, 645, 119322.
42.  Wen, B., Wang, Y., Ding, Y., Zheng, H., Qin, B., & Yang, C. (2024). Security and privacy protection technologies in securing blockchain applications. Information Sciences, 645, 119322.
43.  Zhao, Q., Fan, Z. P., & Sun, M. (2024). Manufacturer blockchain technology adoption strategies for different sales channels in an e-commerce platform supply chain. Transportation Research Part E: Logistics and Transportation Review, 185, 103507.
44.  Zheng, Z., Xie, S., Dai, H., Chen, X., & Wang, H. (2025). An overview of blockchain technology: Architecture, consensus, and future trends. In 2017 IEEE international congress on big data (BigData congress) (pp. 557-564). IEEE.
45.  Zyskind, G.; Nathan, O. (2025). Decentralizing privacy: Using blockchain to protect personal data. In Proceedings of the 2015 IEEE Security and Privacy Workshops, San Jose, CA, USA, 21–22 May 2015; pp. 180–184.