دانش سرمایه‌گذاری

دانش سرمایه‌گذاری

بررسی ارتقا کیفیت حسابرسی با استفاده از تفکر انتقادی مبتنی بر شرایط علی، مداخله گر و زمینه ای

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
محمد علی آبی 1
عبدالکریم مقدم 2
محمد امین کوه بر 3
1 گروه حسابداری، واحد بین المللی خرمشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خرمشهر، ایران
2 گروه حسابداری، واحد گرمسار، دانشگاه پیام نور، گرمسار، ایران
3 گروه اقتصاد، دانشگاه علوم و فنون دریایی خرمشهر، خرمشهر، ایران
10.30495/jik.2024.77852.4580
چکیده
این تحقیق با هدف بررسی ارتقا کیفیت حسابرسی با استفاده از تفکر انتقادی مبتنی بر شرایط علی، مداخله گر و زمینه ای اجرایی شد. این پژوهش بر مبنای هدف کاربردی است. از دیدگاه رویکرد و ماهیت در زمره پژوهش‎های همبستگی قرار دارد. به لحاظ شیوه گردآوری اطلاعات از نوع پژوهش‎های پیمایشی می‎باشد. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیه حسابرسان در موسسات حسابرسی بودند. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 384 نفر تعیین شد. از روش نمونه‌گیری احتمالی برای توزیع پرسشنامه‌ها استفاده گردید. برای تحلیل پرسشنامه‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار AMOS24 استفاده شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده از پرسشنامه های تحقیق در سطح اطمینان 95 درصد نشان داد که شرایط علی تاثیر مثبت و معناداری بر ارتقا کیفیت حسابرسی با استفاده از تفکر انتقادی دارد. شرایط مداخله گر تاثیر مثبت و معناداری بر ارتقا کیفیت حسابرسی با استفاده از تفکر انتقادی دارد. شرایط زمینه‎ای تاثیر مثبت و معناداری بر ارتقا کیفیت حسابرسی با استفاده از تفکر انتقادی دارد.
کلیدواژه‌ها
تفکر انتقادی
شرایط علی
شرایط مداخله گر
شرایط زمینه ای
کیفیت حسابرسی

عنوان مقاله English

Investigating the improvement of auditing quality using critical thinking based on causal, intervening and contextual conditions

نویسندگان English

Mohammad ali Abi 1
Abdol Karim Moghadam 2
Mohammad Amin Kohbar 3
1 Department of Accounting, Khoramshahr International Branch, Islamic Azad University, Khoramshahr, Iran
2 Department of Accounting, Garmsar Branch, Payam Noor University, Garmsar, Iran
3 Department of Economics, Khorramshahr University of Marine Sciences and Technologies, Khorramshahr, Iran
چکیده English

This research was carried out with the aim of improving audit quality using critical thinking based on causal, intervening and contextual conditions. This research is based on practical purpose. From the point of view of approach and nature, it is among correlational researches. In terms of the method of collecting information, it is a type of survey research. The statistical population of this research included all auditors in audit institutions. The sample size was determined based on Cochran's formula of 384 people. The probability sampling method was used to distribute the questionnaires. Structural equation modeling and AMOS24 software were used to analyze the questionnaires. The analysis of the information collected from the research questionnaires at the 95% confidence level showed that the causal conditions have a positive and significant effect on improving the audit quality using critical thinking. Intervening conditions have a positive and significant effect on improving audit quality using critical thinking. Background conditions have a positive and significant effect on the improvement of audit quality using critical thinking.

 1. باباجانی، جعفر و توحیدی‌نژاد، مرضیه. (۱۳۹۸). بررسی راهکارهای حفاظت از مرزهای حرفه حسابرسی با تبارشناسی مفهوم «قضاوت».  فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، ۴(۸)، ۲۱۵-۲۴۱.
 2. برغانی فراهانی، بابک، جعفری و محمدباقر و نظری، داود. (1398). افزایش تفکر انتقادی حسابرسان در حسابرسی برآوردهای پیچیده، کنفرانس ملی ایده های نوین و پژوهش های کاربردی در علوم انسانی. رشت، سازمان بسیج مهندسی صنعتی استان گیلان.
 3. پورسمیعی، محمد؛ عبدلی، محمدرضا؛ ولیان، حسن و صفری گرایلی، مهدی. (1400). شناخت رویکردهای تفکر انتقادی حسابرسان و بازنمایی آن در قالب تحلیل‌های پیوندی(تحلیل کیفی/تعاملی (IQA). مطالعات تجربی حسابداری مالی، 18(69)، 185-210.
 4. حاجیها، زهره و حقیقی، حسین، (1395). بررسی رابطه کاربرد ابزارهای حسابداری مدیریت بر صلاحیت حرفه‌ای حسابرسی داخلی در شرکت‌های تولیدی بورس اوراق بهادار. مجله دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 19(5)، 47-60.
 5. خواجوی، شکراله و محمدیان، محمد. (1397). الگوی مفهومی حسابداری شهروندی مبتنی بر تفکر انتقادی. فصلنامه علمی پژوهشی حسابداری مدیریت، 11(37)، 97-106.
 6. دریایی، عباسلعی و عزیزی، اکرم. (1397). رابطه اخلاق، تجربه و صلاحیت حرفه‌ای حسابرسان با کیفیت حسابرسی (با توجه به نقش تعدیلکننده شک و تردید حرفه‌ای). مجله علمی-پژوهشی دانش حسابداری مالی، 5(16)، 79-99.
 7. زنده دل، نبی؛ فرزین فر، علی اکبر؛ قدرتی، حسن؛ جباری، حسین و صفری گرایلی، مهدی. (1402). ارائه چارچوبی برای الگوهای تفکر تحلیلی حسابرسان: با رویکرد تحلیل تم و مدل‌سازی بازنمایی سیستمی. پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، 3(11)، 102-131.
 8. زیغمی، پرویز و پاک مرام، عسگر. (1401). نقش تفکر انتقادی حسابرسان در کیفیت عملکرد حسابرسی داخلی. چشم انداز حسابداری و مدیریت، 5(59)، 41-55.
 9. عسگری، سعید؛ رهنمای رودپشتی، فریدون و گودرزی، احمد. (1390). اخلاق انتقادی به مثابه بستری برای حسابداری انتقادی. مجله حسابداری مدیریت، 4(8)، 123-134.
 10. قدیمی، بهمن؛ بنی مهد، بهمن و نیکومرام، هاشم. (1401). عواطف فردی، تفکر انتقادی و ارزیابی ریسک تقلب در حسابرسی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 11(41)، 315-323.
 11. کمال غریبی، علیرضا؛ گرکز، منصور؛ معطوفی، علیرضا و صفری گرایلی، مهدی. (1403). کارکردهای ذهنی انتقاد مابانه‌ی حسابرسان: مدل تحلیل جامع از رویدادهای تفسیری حسابرسان. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(51)، 113-133.
 12. متقی، زهره؛ نجفی، محمد و حاتمی، مصطفی. (1396). نقش مولفه‌های تفکر انتقادی در پیش‌بینی خودکارآمدی دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی أصفهان. مجله رویکردهای نوین آموزشی، 12(2)، 46-59.
 13. مومنی، سهیل و پورزمانی، زهرا. (1401). تاثیر تفکر انتقادی وجودی، تولید معنای شخصی، آگاهی متعالی و بسط خودآگاهی حسابرسان بر تکوین نظریه سرمایه فکری در حرفه حسابرسی. پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، 3(9)، 120-145.
 14. مهدوی، مجتبی و باکویی، کبری. (1396). رابطه تفکر انتقادی، رضایت شغلی و عزت نفس معلمان، پنجمین همایش ملی راهکارهای توسعه و ترویج علوم تربیتی. روانشناسی، مشاوره و آموزش در ایران، تهران، انجمن توسعه و ترویج علوم و فنون بنیادین.
 15. مهرانی، ساسان و غواصی کناری، محمد. (1403). مروری جامع بر ادبیات کیفیت حسابرسی داخلی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(49)، 251-274.
 16. Alawattage, C., Wickramasinghe, D., Tsamenyi, M. and Uddin, S. (2017). Doing critical management accounting research in emerging economies. Advances in Scientific and Applied Accounting, 10(2), 177-188.
 17. Anonymous, (2014). Critical thinking. Dictionary.com's 21st century lexicon. Available at: http://dictionary.reference.com/browse/critical+thinking.
 18. Bratten, B., Jennings, R. and Schwab, C. M. (2016). The accuracy of disclosures for complex estimates: Evidence from reported stock option fair values. Accounting, Organizations and Society, 52, 32e49
 19. Bucaro, A.C. (2019). Enhancing auditors' critical thinking in audits of complex estimates. Accounting, Organizations and Society, 73, 35-49.
 20. Burt, I. and Libby, T. (2021). Organizational identity, professional identity salience and internal auditors’ assessments of the severity of internal control concerns. Managerial Auditing Journal, Vol. 36 No. 4, pp. 513-534.
 21. ÇAKALI, K.R.  and BALOĞLU, G. (2023). Does Internal Audit Quality Make Difference on Financial Performance?. Denetişim, Issue: 27, 103 - 118
 22. Chen, Y.H., Wang, K. J., and Liu, S.H. (2023). How Personality Traits and Professional Skepticism Affect Auditor Quality? A Quantitative Model. Sustainability, 15(2), 1547.
 23. Cooper, D. J. (2014). On intellectual roots of critical accounting: A personal appreciation of Tony Lowe (1928–2014). Critical Perspectives on Accounting, 25 (4/5), 287– 292.
 24. Dickins, D. and Reid, J. (2022). Integrating a foundation for the development of critical thinking skills into an introductory accounting class. Accounting Education, https://doi.org/10.1080/09639284.2022.2063025.
 25. Facione, P. and Facione, N. (1996). The Professional Judgment Rating Form: Novice/Intern Level. Millbrae, CA: California Academic Press.
 26. Griffith, E.E., Hammersley, J.S., and Kadous, K. (2015). Audits of complex estimates as verification of management numbers: How institutional pressures shape practice. Contemporary Accounting Research, 32(3), 833e863.
 27. Griffith, E.E., Hammersley, J.S., Kadous, K. and Young, D.R. (2015). Auditor mindsets and audits of complex estimates. Journal of Accounting Research, 53(1), 1e31.
 28. Gul, R., Cassum, S., Ahmad, A., Khan, S., Saeed, T and Parpio, Y. (2010). Enhancement of critical thinking in curriculum design and delivery: A randomized controlled trial for educators. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 2(2), 3219-3225.
 29. Haslam, J. and and Sikka, P. (2016). Pioneers of Critical Accounting: A Celebration of the Life of Tony Lowe. 1th Ed, New York: Palgrave Macmillan.
 30. Knechel, W. R., Krishnan, G.V., Pevzner, M., Shefchik, L.B., and Velury, U.K. (2013). Audit quality: Insights from the academic literature. Auditing: A Journal of Practice & Theory, 32(1), 385e421.
 31. Lovely, N., Stephanie, P. and Jeffery, W. (2018). Critical Thinking, Decision Making and Mindfullness, Nova Southeastern University.
 32. Payne, D., Corey, C., Raiborn, C. and Zingoni, M. (2020). An applied code of ethics model for decision-making in the accounting profession. Management Research Review, 43(9), pp. 1117-1134.
 33. Salem, R., Usman, M. and Ezeani, E. (2021). Loan Loss Provisions and Audit Quality: Evidence from MENA Islamic and Conventional Banks. Quarterly Review of Economics and Finance. doi: https://doi.org/10.1016/j.qref.2020.07.002.
 34. Samagaio, A., Morais Francisco, P., & Felício, T. (2024). The relationship between soft skills, stress and reduced audit quality practices. Review of Accounting and Finance, 23(3), 353-374.
 35. Stapleton, P. (2011). A survey of attitudes towards critical thinking among Hong Kong secondary school teachers: Implications for policy change. Thinking Skills and Creativity, 6(1), 14–23.