Profits of listed companies and tax calculation with matrix ranking of Tax recognition components

Articles in Press

Document Type : Original Article

Authors
jamal mohammadi
Ataullah Mohammadi mlgrny
omid mahmoodi khoshroo
Department of Accounting, Sa.c., Islamic Azad University, Sanandaj, Iran.
10.22034/jik.2026.79393.4986
Abstract
The stage of tax assessment is what leads to greater tax equity. At this stage, the accuracy of tax calculations is of great importance. The purpose of this study is to rank the matrix of Tax recognition components for calculating profit tax of listed companies. Therefore, the following two questions were answered: Question 1: What Tax recognition components are there for calculating profit tax of companies listed on the Tehran Stock Exchange? Question 2: Which of the Tax recognition components is most important for calculating tax on profits of listed companies? The tool to answer the first question was a Delphi questionnaire and the second question was Analytical Hierarchy Process (AHP). Therefore, the present research is of an exploratory and mixed type, which was completed by asking for opinions from 10 experts in the field of finance and taxation. By answering the first question, 5 main axes and 41 sub-components were finally identified. The answer to the second question also showed that the order of effectiveness of each of the Tax recognition components for calculating the profit tax of listed companies is as follows: First rank: Components related to laws. Second rank: Components related to the taxpayer. Third place: Environmental factors. Fourth place: Tax organization-related factors. Fifth place: Auditor-related factors. At the Tax Administration above items must be considered in a coordinated and integrated manner in order to accurately calculate profit tax.
Keywords
Profit
Listed Companies
Matrix Ranking
Tax recognition
  1. بیابانی شاعر، فاضلی مهدی. (1389). تفسیر پذیر بودن ماده 148ق.م.م. (هزینه های قابل قبول مالیاتی) در فرآیند حسابرسی مالیاتی به منظور تعیین درآمد مشمول مالیات. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی (پژوهشنامه حسابداری مالی و حسابرسی)، 2(7)، 203-227.
  2. جهانی، امیرمسعود. (1403). ارزیابی سازوکارهای موثر بین مولفه عدم اطمینان محیطی و مالیات جسورانه. دانش سرمایه‌گذاری، انتشار آنلاین از 05 دی 1403.
  3. دیندار فرکوشی، پرویز،  پناهیان، حسین و جباری، حسین. (1401). اثرکاهش سود تقسیمی و اجتناب مالیاتی شرکت ها بر خطر سقوط قیمت سهام (رهیافت ضریب چولگی منفی و نوسان پذیری پایین به بالا). دانش سرمایه‌گذاری،  11(44)،  51-73.
  4. رهنما، عامر، ملکی چوبری، مجتبی و خردیار، سینا. (1405). ارزیابی نقش فرار مالیاتی در ایجاد تفاوت‌های دائمی و موقت مالیاتی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 15(57)، 241-251.
  5. زارعیان، حسین، حیرانی، فروغ، معین الدین، محمود. (1399). شناسایی شاخصه های موثر بر ریسک حسابرسی مالیاتی با روش ترکیبی اکتشافی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 9(33 )، 121-139.
  6. ساری، محمدعلی، اعتمادی، حسین، (1398). بررسی تأثیر اجتناب مالیاتی بر ریسک مالیاتی شرکت‌ها. پژوهش های تجربی حسابداری، دوره 9، شماره 3، صص 353-375.
  7. عبدلی قهرمان، ابریشمی حمید، حسینی فرد سیدمحمد. (1394). تحلیل نظری و تجربی حسابرسی مالیاتی مطلوب در مالیات بر درآمد جهت کاهش فرار مالیاتی. پژوهشنامه مالیات، 23(28 (مسلسل 76))، 41-67.
  8. کرباسی یزدی حسین، راسخ صالح سمن. (1392). رابطه اختلاف میان سود حسابداری و سود ماخذ محاسبه مالیات با رشد و پایداری سود. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی (پژوهشنامه حسابداری مالی و حسابرسی)، 5(20)، 203-236.
  9. ملکیان اسفندیار، فرزاد سروه. (1396). تاثیر حسابرسی مالیاتی بر رابطه بین مالیات ابرازی، تشخیصی و قطعی: مطالعه موردی استان های آذربایجان شرقی، غربی و شرق و جنوب تهران. پژوهش های حسابداری مالی و حسابرسی (پژوهشنامه حسابداری مالی و حسابرسی)، 9(33)، 51-64.
  10. میراحمدی، سید شجاع الدین، ملکی چوبری، مجتبی و خردیار، سینا . (1404). تبیین نقش واسطه‌ای عوامل ناشناخته تعارضات مالیاتی بر رابطه بین شکاف مالیاتی و هزینه حقوق صاحبان سهام، دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 14(55)، 161-175.
  11. میرزائی، ابراهیم و فرسادامان الهی، غلامرضا . (1404). ارائه الگوی نظام راهبری مناسب مالیاتی در ایران. دانش سرمایه‌گذاری،  14(55)،  577-596
  12. نجفی، نبی ؛ محمدی، احمد ؛ متقی، علی اصغر ؛ (1403)، ارائه مدلی جامع برای درآمد مشمول مالیات ابرازی شرکت‌ها از دیدگاه‌های مختلف، مدیریت کسب و کار بهار 1403 - شماره 61 ، B (دانشگاه آزاد (‎25 صفحه - از 174 تا 198).
  13. نمازیان، علی، پورحیدری، امید، زینلی، حدیث، (1400). بررسی تأثیر نرخ مؤثر مالیاتی و کیفیت حاکمیت شرکتی بر فرار مالیاتی و فساد مالیاتی. بررسی‏‌های حسابداری و حسابرسی، دوره 28، شماره 3، صص 507-532.
  14. هژبرکیانی کامبیز، محمدی فردین، غلامی الهام. (1388). محاسبه نرخ های بهینه مالیات بر درآمد مشاغل و شرکتها. پژوهشنامه مالیات، دوره جدید - 17(6 (مسلسل 54))، 7-39.
  15. هشی، عباس، (1385)،  بررسی موانع اجرایی شدن حسابرسی مالیاتی و راهکارهای رفع آن، روزنامه دنیای اقتصاد، شماره روزنامه: ۱۱۸۵، تاریخ چاپ: 6/۱۲/1385، شماره خبر: ۶۶۱۰۳۹.
  16. یاراحمدی، حسین،  طاهری نیا، مسعود،  گیوکی، ابراهیم و طالب نیا، قدرت اله . (1400). دلایل شکاف بین درآمد مشمول مالیات ابرازی و درآمد مشمول مالیات تشخیصی شرکت های غیرتولیدی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. دانش سرمایه‌گذاری،  10(40)،  707-727.
  17. Banerjee, Ritwik, Boly, Amadou, Gillanders, Robert, (2022), Anti-tax evasion, anti-corruption and public good provision: An experimental analysis of policy spillovers, Journal of Economic Behavior & Organization, Vol. 197, Pages 179-194
  18. Belay, Mekonnen (2017). Challenges of tax audit administration in Addis Ababa: evidence from small taxpayer branches, Department of Accounting and Finance School of Business Administration, Saint Mary University.
  19. Changyuan Xia, Chunfang Cao, Kam C. Chan, (2017), Social trust environment and firm tax avoidance: Evidence from China, The North American Journal of Economics and Finance, Volume 42, November 2017, Pages 374-392.
  20. Ebrill, Liam P; Keen, Michael; and Victoria Perry. (2010). the Modern VAT. Washington D.C, International Monetary Fund.
  21. Gebreyesus , S., A., (2020), Assessment of Tax Audit Practice and its Challenges A Case Study of Ethiopian Revenue and Custom Authority Large Taxpayers, International Journal of Innovative Science and Research Technology, Vol. 5, No. 1, PP. 805-812.
  22. Greven, Marc. (2011). Tax Guide-2011 Highlights, European Union, European Automobile Manufacturers Association.
  23. Johannesen, N., Thomas, T., Ludvig, W., (2016),  Are less developed countries more exposed to multinational tax avoidance?, UNU-WIDER project on The Economics and Politics of Taxation and Social Protection.
  24. Loyland, Knut and Raaum, Oddbjorn and Torsvik, Gaute and Ovrum, Arnstein, (2019).  Compliance Effects of Risk-Based Tax Audits, CESifo Working Paper No. 7616, http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.3384307.
  25. Lushi Isuf. (2016). Effect of integrity of the officers on reduce the tax evasion or increase of the re+venue - Survey in Kosovo. European Journal of Sustainable Development, Vol5, No2, pp51-56
  26. Mansour, Israa., Kalib, Mutasem. (2019). The Impact of Using Analytical Procedures on Reducing the Cost of Tax Audit; The Jordanian Income and Sales Tax Department. International Business Research, Vol12, No2. Pp 52-65.
  27. Md Shamim Hossain & Md. Sobhan Ali & Md. Zahidul Islam & Md. Safiuddin & Chui Ching Ling & Chorng Yuan Fung, (2025). "The nexus of firms characteristics and tax avoidance – do independent directors have a role? Evidence from Bangladesh," Journal of Accounting in Emerging Economies, Emerald Group Publishing Limited, vol. 15(3), pages 623-644, March.
  28. Md Shamim Hossain & Md. Sobhan Ali & Chui Ching Ling & Chorng Yuan Fung, (2024). "Tax avoidance and tax evasion: current insights and future research directions from an emerging economy," Asian Journal of Accounting Research, Emerald Group Publishing Limited, vol. 9(3), pages 275-292, July.
  29. Mughal, M., Akram, M.,(2012), Reasons of Tax Avoidance and Tax Evasion: Reflections from Pakistan, Journal of Economics and Behavioral Studies, Vol. 4, No. 4, pp. 217-222
  30. Murphy, Kevin E., Higgins, Mark. (2017). Concepts in Federal Taxation 2018, 25th Ed, Cengage Learning.
  31. Qawqzeh, H.K. (2023), "The effect of ownership structure on tax avoidance with audit quality as a moderating variable: evidence from the ailing economics", Journal of Financial Reporting and Accounting, Vol. ahead-of-print No. ahead-of-print. https://doi.org/10.1108/JFRA-03-2023-0122
  32. Richardson , G., Bei, W., Xinmin Z., (2016), Ownership structure and corporate tax avoidance: Evidence from publicly listed private firms in China, Journal of Contemporary Accounting & Economics, Volume 12, Issue 2, PP. 141-158.
  33. Shen, Huayu. Hou, Fei ; Peng, Miaowei ; Xiong, Hao ; Zuo, Haohao ; . (2021). Economic policy uncertainty and corporate tax avoidance: Evidence from China, In: Pacific-Basin Finance Journal. RePEc:eee:pacfin:v:65